Trợ giúp pháp lý là một chính sách nhân văn của Nhà nước nhằm đảm bảo quyền bình đẳng trong tiếp cận công lý cho những đối tượng yếu thế. Vậy trong năm 2018, những ai sẽ được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí và cần chuẩn bị những giấy tờ gì để chứng minh?

Tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân tại Trung tâm Trợ giúp pháp lý (ảnh minh họa)

Trợ giúp pháp lý là gì?

Theo quy định chung, trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý trong các vụ việc cụ thể. Các hình thức trợ giúp bao gồm: tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng và các hình thức khác theo quy định của pháp luật.

Mục tiêu cốt lõi của hoạt động này là giúp người dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao hiểu biết pháp luật và ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

14 nhóm đối tượng được hưởng quyền lợi trợ giúp pháp lý miễn phí

Kể từ khi Luật Trợ giúp pháp lý 2017 có hiệu lực (từ ngày 01/01/2018), danh sách các đối tượng được thụ hưởng chính sách này đã được mở rộng đáng kể. Cụ thể, tại Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý 2017 quy định các nhóm đối tượng sau:

• Người có công với cách mạng: Bao gồm các đối tượng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công.
• Người thuộc hộ nghèo: Những cá nhân nằm trong danh sách hộ nghèo được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Trẻ em: Áp dụng trong quá trình tố tụng, xử lý vi phạm hành chính hoặc phục hồi, tái hòa nhập cộng đồng.
• Người dân tộc thiểu số: Cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
• Người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi.
• Người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo.
• Các đối tượng có khó khăn về tài chính thuộc nhóm:
  • Thân nhân của liệt sĩ (cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con) và người có công nuôi dưỡng liệt sĩ.
  • Người nhiễm chất độc da cam.
  • Người cao tuổi, người khuyết tật.
  • Nạn nhân của bạo lực gia đình hoặc hành vi mua bán người.
  • Người nhiễm HIV.

Biển hiệu Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước - nơi tiếp nhận yêu cầu của người dân (ảnh minh họa)

Hồ sơ và giấy tờ chứng minh điều kiện trợ giúp pháp lý năm 2018

Để được thụ hưởng dịch vụ, người dân cần cung cấp các giấy tờ chứng minh mình thuộc diện đối tượng nêu trên. Thông tư 08/2017/TT-BTP đã hướng dẫn chi tiết về các loại giấy tờ này tại Điều 33:

1. Đối với người có công với cách mạng

Cần một trong các loại giấy tờ sau:

- Quyết định của cơ quan có thẩm quyền công nhận là người có công với cách mạng;
- Quyết định phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng lao động;
- Huân chương, Huy chương Kháng chiến, Bằng Có công với nước;
- Giấy chứng nhận thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh.

2. Đối với trẻ em

Giấy tờ chứng minh bao gồm:

- Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân, Hộ chiếu;
- Văn bản của cơ quan tiến hành tố tụng xác định người yêu cầu là trẻ em;
- Văn bản về áp dụng biện pháp xử lý hành chính xác định đối tượng là trẻ em.

3. Đối với người thuộc hộ nghèo

Giấy tờ duy nhất và bắt buộc là Giấy chứng nhận hộ nghèo do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật.

Lời khuyên pháp lý

Nếu bạn hoặc người thân thuộc một trong các nhóm đối tượng trên, hãy chủ động liên hệ với Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tại địa phương hoặc các tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý để được bảo vệ quyền lợi. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh ngay từ đầu sẽ giúp quá trình tiếp nhận và thực hiện trợ giúp diễn ra nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Lưu ý rằng, mọi dịch vụ trong phạm vi trợ giúp pháp lý đều hoàn toàn miễn phí. Người dân tuyệt đối không phải trả bất kỳ khoản thù lao hay chi phí nào cho trợ giúp viên pháp lý hoặc luật sư thực hiện trợ giúp.