Chế độ thai sản không chỉ dừng lại ở việc nghỉ sinh con mà còn mở rộng sang giai đoạn phục hồi sức khỏe sau khi trở lại làm việc. Đây là một chính sách nhân văn của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 nhằm đảm bảo lao động nữ có đủ thể trạng tốt nhất để tiếp tục cống hiến. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại các doanh nghiệp thường nảy sinh câu hỏi: Nghỉ dưỡng sức sau sinh có cần công đoàn xác nhận không?

Quy định về thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản

Theo quy định hiện hành, lao động nữ ngay sau thời gian hưởng chế độ thai sản, trong khoảng 30 ngày đầu làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe. Cụ thể, tại Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian nghỉ được quy định như sau:

Điều 41. Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản

1. Lao động nữ ngay sau thời gian hưởng chế độ thai sản quy định tại Điều 33, khoản 1 hoặc khoản 3 Điều 34 của Luật này, trong khoảng thời gian 30 ngày đầu làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 05 ngày đến 10 ngày.

Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe bao gồm cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần. Trường hợp có thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ cuối năm trước chuyển tiếp sang đầu năm sau thì thời gian nghỉ đó được tính cho năm trước.

Số ngày nghỉ cụ thể phụ thuộc vào hình thức sinh con của người lao động:

• Tối đa 10 ngày: Áp dụng cho trường hợp lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên.
• Tối đa 07 ngày: Áp dụng cho trường hợp lao động nữ sinh con phải phẫu thuật.
• Tối đa 05 ngày: Áp dụng cho các trường hợp sinh con thông thường khác.

Vai trò của Công đoàn trong việc quyết định số ngày nghỉ

Đây là nội dung trọng tâm mà nhiều người lao động quan tâm. Liệu Công đoàn có quyền "bác" đơn xin nghỉ dưỡng sức của người lao động hay không? Căn cứ vào khoản 2 Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

2. Số ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe quy định tại khoản 1 Điều này do người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở quyết định, trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa thành lập công đoàn cơ sở thì do người sử dụng lao động quyết định.

Như vậy, việc xác định số ngày nghỉ (5, 7 hay 10 ngày) không phải do người lao động tự quyết định mà phải có sự thống nhất giữa Người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở. Điều này nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa quyền lợi của người lao động và kế hoạch sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trường hợp đơn vị có tổ chức Công đoàn

Người lao động cần nộp đơn hoặc thông báo cho bộ phận nhân sự. Sau đó, người sử dụng lao động sẽ trao đổi với Ban Chấp hành công đoàn cơ sở để đưa ra quyết định cuối cùng về số ngày nghỉ dựa trên tình trạng sức khỏe thực tế của người mẹ.

Trường hợp đơn vị chưa có tổ chức Công đoàn

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa thành lập tổ chức công đoàn, quyền quyết định hoàn toàn thuộc về người sử dụng lao động. Tuy nhiên, người sử dụng lao động vẫn phải tuân thủ đúng khung thời gian mà pháp luật đã quy định.

Mức hưởng chế độ dưỡng sức sau sinh năm 2019

Bên cạnh thời gian nghỉ, mức trợ cấp cũng là vấn đề đáng lưu ý. Theo quy định, mức hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản một ngày bằng 30% mức lương cơ sở. Tại thời điểm tháng 04/2019, mức lương cơ sở đang áp dụng là 1.390.000 đồng/tháng (theo Nghị định 72/2018/NĐ-CP). Do đó, số tiền người lao động nhận được cho mỗi ngày nghỉ là 417.000 đồng.

Việc nắm rõ các quy định về sự tham gia của Công đoàn sẽ giúp lao động nữ chủ động hơn trong việc thực hiện các thủ tục, tránh những tranh chấp không đáng có với doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo sức khỏe để chăm sóc con nhỏ và quay lại làm việc hiệu quả.