Trong quá trình tham gia giao thông, không ít trường hợp tài xế khi bị lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) dừng xe kiểm tra hành chính đã nảy sinh tâm lý e ngại hoặc phản ứng bằng cách yêu cầu cán bộ thực thi nhiệm vụ phải xuất trình kế hoạch tuần tra, kiểm soát hoặc "chuyên đề" thì mới chấp hành. Vậy, yêu cầu này có đúng quy định pháp luật hay không? Và thực tế, người dân được quyền giám sát hoạt động của CSGT thông qua những kênh nào?

Thực hư quyền "đòi" xem chuyên đề trực tiếp của tài xế

Nhiều người dân căn cứ vào quy định về thực hiện dân chủ trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông để cho rằng mình có quyền kiểm tra mọi giấy tờ của CSGT khi bị dừng xe. Cụ thể, tại Điều 5 Thông tư 67/2019/TT-BCA do Bộ Công an ban hành, các nội dung mà cơ quan Công an phải công khai bao gồm:

"d) Kế hoạch tổng kiểm soát phương tiện giao thông, Kế hoạch tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm theo chuyên đề về giao thông, Kế hoạch tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm thường xuyên, gồm các nội dung cụ thể sau: Tên đơn vị; tuyến đường; các loại phương tiện và các hành vi vi phạm tiến hành kiểm soát, xử lý; thời gian thực hiện"

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng "công khai" không đồng nghĩa với việc "xuất trình trực tiếp" cho người bị kiểm tra tại thời điểm làm việc trên đường. Việc tài xế yêu cầu CSGT phải đưa bản kế hoạch hoặc chuyên đề có đóng dấu đỏ để xem ngay lúc đó là một sự hiểu lầm về quy trình thực thi pháp luật.

Các hình thức công khai kế hoạch của CSGT theo quy định

Để đảm bảo tính minh bạch nhưng vẫn giữ được sự nghiêm minh và hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, trật tự an toàn giao thông, pháp luật đã quy định cụ thể các kênh để người dân tiếp cận thông tin. Theo Điều 6 Thông tư 67/2019/TT-BCA, các hình thức công khai bao gồm:

• Đăng tải trên Cổng thông tin điện tử hoặc Trang thông tin điện tử của cơ quan Công an.
• Đăng Công báo.
• Niêm yết công khai tại trụ sở cơ quan Công an.
• Công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng (báo chí, truyền hình, phát thanh).
• Thông qua việc tiếp công dân, họp báo, thông cáo báo chí hoặc hoạt động của người phát ngôn.

Như vậy, tài xế hoàn toàn có thể chủ động tra cứu các kế hoạch này thông qua các kênh chính thống nêu trên thay vì yêu cầu cán bộ CSGT cung cấp tại chỗ. Việc yêu cầu xem chuyên đề không phải là căn cứ để từ chối việc kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng.

CSGT được dừng xe trong những trường hợp nào?

Bên cạnh việc thực hiện theo chuyên đề, lực lượng CSGT còn có thẩm quyền dừng phương tiện trong nhiều tình huống khác nhau. Theo quy định tại Điều 16 Thông tư 32/2023/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 15/09/2023), CSGT được dừng phương tiện để kiểm soát trong 04 trường hợp chính:

1. Trực tiếp phát hiện vi phạm: Thông qua quan sát trực tiếp hoặc thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phát hiện hành vi vi phạm pháp luật giao thông.
2. Thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch: Bao gồm kế hoạch tổng kiểm soát, kế hoạch tuần tra theo chuyên đề đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
3. Có văn bản đề nghị: Từ Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan điều tra hoặc cơ quan chức năng liên quan để phục vụ bảo đảm an ninh trật tự, đấu tranh phòng chống tội phạm.
4. Tin báo, phản ánh: Có thông tin tố giác từ tổ chức, cá nhân về hành vi vi phạm pháp luật của người và phương tiện.

Do đó, ngay cả khi không nằm trong một "chuyên đề" cụ thể nào đang được triển khai, CSGT vẫn có quyền dừng xe nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc có tin báo tội phạm.

Lời khuyên cho tài xế khi làm việc với CSGT

Việc nắm vững quy định pháp luật không chỉ giúp tài xế bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp quá trình làm việc với lực lượng chức năng diễn ra thuận lợi, văn minh. Thay vì tranh cãi về việc xem chuyên đề, người dân nên tập trung vào việc giám sát thái độ, tác phong và quy trình làm việc của cán bộ CSGT theo đúng quy định về thực hiện dân chủ.

Nếu có nghi ngờ về việc dừng xe không đúng quy định hoặc có hành vi tiêu cực, tài xế có quyền ghi âm, ghi hình (nhưng không được làm cản trở hoạt động của người thi hành công vụ) và phản ánh qua đường dây nóng của cơ quan Công an hoặc thực hiện quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật.

Tóm lại, tính đến thời điểm tháng 12/2023, tài xế không có quyền yêu cầu CSGT cho xem chuyên đề, kế hoạch trực tiếp khi bị dừng xe trên đường. Sự hợp tác và thượng tôn pháp luật từ cả hai phía chính là chìa khóa để đảm bảo an toàn giao thông và trật tự xã hội.

Hy vọng bài viết này đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc của bạn đọc về vấn đề: Tài xế có được kiểm tra kế hoạch chuyên đề của CSGT? Nếu cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn để được các chuyên gia giải đáp kịp thời.