Căn cứ pháp lý và đối tượng phải kê khai thuế

Theo quy định tại Luật sửa đổi các Luật về thuế 2014 và hướng dẫn tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, cá nhân cư trú có thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán phải thực hiện kê khai thuế trực tiếp với cơ quan thuế nếu tổ chức phát hành chưa thực hiện khấu trừ tại nguồn.

Chứng khoán ở đây bao gồm cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định của Luật Chứng khoán. Đặc biệt, đối với cổ phần của cá nhân trong công ty cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp cũng được coi là chứng khoán và áp dụng quy định kê khai này.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng chứng khoán

Kể từ năm 2015, cách tính thuế đối với hoạt động này đã được đơn giản hóa đáng kể để tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế. Thay vì tính trên thu nhập tính thuế (giá bán trừ giá mua và chi phí) với thuế suất 20%, pháp luật hiện hành áp dụng mức thuế suất cố định trên giá trị chuyển nhượng.

Cụ thể, theo khoản 10 Điều 2 Thông tư 92/2015/TT-BTC sửa đổi Điều 16 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

"Cá nhân chuyển nhượng chứng khoán nộp thuế theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần."

Công thức xác định số thuế phải nộp rất đơn giản: Số thuế phải nộp = Giá chuyển nhượng chứng khoán x Thuế suất 0,1%. Điều này giúp người dân dễ dàng tự tính toán và kê khai mà không cần các chứng từ chi phí phức tạp như trước đây.

Hướng dẫn chi tiết cách điền tờ khai mẫu 04/CNV-TNCN

Tờ khai thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chứng khoán (mẫu 04/CNV-TNCN) được ban hành kèm theo Thông tư 92/2015/TT-BTC. Dưới đây là các chỉ tiêu quan trọng bạn cần lưu ý khi điền:

• Chỉ tiêu [01] Kỳ tính thuế: Ghi ngày phát sinh việc chuyển nhượng chứng khoán (thường là ngày ký hợp đồng).
• Phần I - Thông tin người chuyển nhượng: Điền đầy đủ họ tên, mã số thuế cá nhân, địa chỉ thường trú và số điện thoại để cơ quan thuế liên hệ khi cần thiết.
• Phần II - Thông tin người nhận chuyển nhượng: Cần thông tin chính xác của đối tác mua lại cổ phần/chứng khoán để minh bạch hóa giao dịch.
• Phần III - Chi tiết tính thuế:
  • Chỉ tiêu [47] Giá chuyển nhượng: Là tổng giá trị ghi trên hợp đồng chuyển nhượng.
  • Chỉ tiêu [48] Thuế suất 0,1%: Đây là mức thuế suất cố định áp dụng cho chứng khoán.
  • Chỉ tiêu [49] Số thuế phải nộp: Kết quả của phép tính [47] x 0,1%.

Thời hạn và địa điểm nộp hồ sơ khai thuế

Việc chậm trễ trong kê khai có thể dẫn đến các khoản phạt vi phạm hành chính về thuế. Người nộp thuế cần tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian sau:

• Thời hạn nộp hồ sơ: Chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày hợp đồng chuyển nhượng chứng khoán có hiệu lực.
• Địa điểm nộp: Cá nhân nộp hồ sơ khai thuế tại bộ phận một cửa của Chi cục Thuế nơi công ty cổ phần (tổ chức phát hành chứng khoán) đóng trụ sở chính.

Hồ sơ khai thuế cơ bản bao gồm: Tờ khai mẫu 04/CNV-TNCN, bản sao hợp đồng chuyển nhượng chứng khoán và các tài liệu liên quan khác nếu cơ quan thuế yêu cầu đối chiếu.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Hoạt động chuyển nhượng chứng khoán trong các công ty cổ phần chưa niêm yết thường tiềm ẩn rủi ro về giá. Người nộp thuế nên thực hiện thanh toán qua ngân hàng để có bằng chứng rõ ràng về giá trị giao dịch thực tế. Trong trường hợp giá chuyển nhượng ghi trên hợp đồng thấp hơn giá trị sổ sách của doanh nghiệp tại thời điểm gần nhất, cơ quan thuế có quyền ấn định thuế dựa trên các căn cứ pháp lý để tránh thất thu ngân sách.