1. Thường trú là gì? Hiểu đúng quy định trong kỷ nguyên số

Kể từ ngày 01/01/2023, sổ hộ khẩu giấy đã chính thức hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình. Tuy nhiên, khái niệm "thường trú" vẫn là một trong những thông tin quan trọng nhất trong quản lý dân cư. Theo quy định tại khoản 8 Điều 2 Luật Cư trú 2020, khái niệm này được định nghĩa như sau:

Nơi thường trú là nơi công dân sinh sống ổn định, lâu dài và đã được đăng ký thường trú.

Việc đăng ký thường trú thực chất là việc công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ thông báo với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về nơi ở ổn định của mình để được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thay vì cầm trên tay cuốn sổ giấy, thông tin của bạn giờ đây được quản lý bằng mã số định danh cá nhân trên hệ thống điện tử.

2. Điều kiện đăng ký thường trú mới nhất năm 2023

Để được đăng ký thường trú, công dân cần đáp ứng các điều kiện cụ thể được quy định tại Điều 20 Luật Cư trú 2020. Tùy vào từng trường hợp mà điều kiện sẽ khác nhau:

2.1. Đăng ký tại chỗ ở hợp pháp thuộc sở hữu của mình

Đây là trường hợp đơn giản nhất. Công dân có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình thì được đăng ký thường trú tại chỗ ở đó.

2.2. Đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc sở hữu (Ở nhờ, thuê, mượn)

Đối với trường hợp này, bạn cần đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe hơn:

• Trường hợp người thân: Vợ về ở với chồng; con về ở với cha mẹ; người cao tuổi về ở với con cái... chỉ cần có sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp.
• Trường hợp thuê, mượn, ở nhờ:
  • Phải được chủ sở hữu chỗ ở đồng ý cho đăng ký thường trú.
  • Bảo đảm diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nhưng không thấp hơn 08 m2 sàn/người.

3. Hồ sơ đăng ký thường trú khi không còn sổ hộ khẩu giấy

Nhiều người dân thắc mắc khi bỏ sổ hộ khẩu giấy thì hồ sơ cần những gì? Theo Điều 21 Luật Cư trú 2020, hồ sơ cơ bản bao gồm:

1. Tờ khai thay đổi thông tin cư trú: Đây là mẫu giấy tờ quan trọng nhất (Mẫu CT01).
2. Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp: Sổ đỏ, hợp đồng mua bán nhà, hợp đồng thuê nhà (đã công chứng/chứng thực)...
3. Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân: Giấy khai sinh, Giấy đăng ký kết hôn (nếu đăng ký theo diện người thân).

4. Hướng dẫn thủ tục đăng ký thường trú trực tuyến (Online)

Trong bối cảnh năm 2023, Chính phủ khuyến khích người dân thực hiện thủ tục qua môi trường điện tử để tiết kiệm thời gian. Trình tự thực hiện như sau:

Bước 1: Truy cập Cổng dịch vụ công
Người dân truy cập vào Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an.

Bước 2: Đăng nhập và chọn dịch vụ
Sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) để đăng nhập. Tìm kiếm dịch vụ "Đăng ký thường trú".

Bước 3: Điền thông tin và đính kèm hồ sơ
Người dân điền đầy đủ thông tin vào tờ khai điện tử và chụp ảnh/scan các giấy tờ chứng minh (Sổ đỏ, hợp đồng thuê nhà...) để đính kèm.

Bước 4: Nộp lệ phí và chờ kết quả
Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, bạn sẽ nhận được thông báo về tình trạng hồ sơ. Thời gian giải quyết thông thường là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định tại Điều 22 Luật Cư trú 2020.

5. Phân biệt Thường trú và Tạm trú: Những điểm cần lưu ý

Rất nhiều người nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Hãy cùng phân biệt dựa trên các tiêu chí sau:

Lời khuyên pháp lý: Việc đăng ký thường trú không chỉ là nghĩa vụ hành chính mà còn bảo vệ quyền lợi sát sườn của bạn và gia đình, đặc biệt là việc học hành của con cái và các chế độ an sinh xã hội. Nếu bạn đã chuyển đến nơi ở mới ổn định, hãy thực hiện thủ tục đăng ký ngay để tránh các rắc rối pháp lý về sau.