Trong thực tế, không ít trường hợp người dân chỉ khi phát hiện bệnh lý nặng, cần điều trị dài ngày hoặc phẫu thuật chi phí cao mới bắt đầu tìm hiểu và mua bảo hiểm y tế (BHYT). Tuy nhiên, một rào cản pháp lý mà nhiều người chưa nắm rõ chính là "thời gian chờ". Việc hiểu đúng thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng từ khi nào không chỉ giúp người dân chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe mà còn tránh được những thiệt thòi về tài chính khi không may ốm đau.

Nguyên tắc chia sẻ rủi ro và thời điểm thẻ BHYT có hiệu lực

Bảo hiểm y tế tại Việt Nam hoạt động theo nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia. Điều này có nghĩa là quỹ BHYT được hình thành từ sự đóng góp của cộng đồng để chi trả cho những người không may gặp rủi ro về sức khỏe. Do đó, pháp luật quy định các mốc thời gian có hiệu lực khác nhau tùy thuộc vào đối tượng tham gia nhằm tránh tình trạng "có bệnh mới mua".

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 16 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014), thời điểm thẻ có giá trị sử dụng được phân loại cụ thể như sau:

1. Đối với nhóm tham gia bắt buộc và trẻ em

Các đối tượng như người lao động, người hưởng lương hưu, trẻ em dưới 6 tuổi, người thuộc hộ gia đình nghèo, người có công với cách mạng... thường có thẻ BHYT giá trị sử dụng ngay sau khi đóng tiền hoặc từ ngày được cấp thẻ. Cụ thể:

• Trẻ em dưới 6 tuổi: Thẻ có giá trị sử dụng đến ngày trẻ đủ 72 tháng tuổi. Trường hợp trẻ đủ 72 tháng tuổi mà chưa đến kỳ nhập học thì thẻ có giá trị đến ngày 30/9 của năm đó.
• Người tham gia liên tục: Nếu tham gia BHYT liên tục kể từ lần thứ hai trở đi, thẻ sẽ có giá trị nối tiếp với ngày hết hạn của thẻ cũ.

2. Đối với nhóm tham gia theo hộ gia đình và học sinh, sinh viên

Đây là nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý về "thời gian chờ". Nếu bạn thuộc diện tham gia BHYT theo hộ gia đình hoặc là học sinh, sinh viên tham gia lần đầu (hoặc tham gia không liên tục từ 3 tháng trở lên trong năm tài chính), quy định như sau:

"Thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng sau 30 ngày, kể từ ngày đóng bảo hiểm y tế; riêng đối với quyền lợi về dịch vụ kỹ thuật cao thì thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng sau 180 ngày, kể từ ngày đóng bảo hiểm y tế."

Như vậy, nếu bạn mua thẻ vào ngày 01/08/2018, thì phải đến ngày 31/08/2018 thẻ mới bắt đầu có giá trị để đi khám chữa bệnh thông thường. Nếu cần sử dụng các dịch vụ kỹ thuật cao, thời gian chờ lên đến 6 tháng.

Mức hưởng bảo hiểm y tế năm 2018 người dân cần biết

Khi thẻ đã có giá trị sử dụng, người tham gia sẽ được quỹ BHYT chi trả chi phí khám chữa bệnh theo các mức độ khác nhau. Theo Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế 2008, mức hưởng cơ bản như sau:

• Khám chữa bệnh đúng tuyến:
  • Hưởng 100% chi phí đối với trẻ em dưới 6 tuổi, người có công, người thuộc hộ nghèo...
  • Hưởng 95% chi phí đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, người thuộc hộ cận nghèo.
  • Hưởng 80% chi phí đối với các đối tượng còn lại (bao gồm cả tham gia theo hộ gia đình).
• Khám chữa bệnh trái tuyến (tự đi khám không đúng quy định):
  • Tại bệnh viện tuyến trung ương: Hưởng 40% chi phí điều trị nội trú.
  • Tại bệnh viện tuyến tỉnh: Hưởng 60% chi phí điều trị nội trú.
  • Tại bệnh viện tuyến huyện: Hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh (thông tuyến huyện).

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, người dân nên tham gia BHYT một cách chủ động và liên tục. Việc đứt quãng quá 3 tháng sẽ khiến bạn phải chịu lại "thời gian chờ" 30 ngày, điều này cực kỳ rủi ro nếu chẳng may có biến cố sức khỏe xảy ra trong giai đoạn này. Ngoài ra, hãy luôn mang theo thẻ BHYT cùng giấy tờ tùy thân có ảnh khi đi khám bệnh để làm thủ tục hưởng chế độ nhanh chóng nhất.

Hy vọng những thông tin trên đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc về việc thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng từ khi nào. Đừng để đến khi có bệnh mới lo mua bảo hiểm, hãy bảo vệ bản thân và gia đình ngay từ hôm nay.