Thẻ Đảng viên không chỉ là một tấm thẻ định danh thông thường mà còn là biểu tượng thiêng liêng, ghi nhận tư cách và quá trình phấn đấu của mỗi người cộng sản. Tuy nhiên, trong thực tế sinh hoạt và công tác, vì nhiều lý do khách quan hoặc chủ quan, một số Đảng viên đã làm mất hoặc thất lạc tấm thẻ quý giá này. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành (tính đến thời điểm tháng 9/2019), hành vi làm mất thẻ Đảng sẽ bị xử lý như thế nào? Liệu có trường hợp nào bị khai trừ khỏi Đảng hay không?

Thẻ Đảng viên là vật chứng nhận quan trọng về tư cách người cộng sản (ảnh minh họa)

Thẻ Đảng viên - Trách nhiệm và nghĩa vụ bảo quản

Theo quy định của Đảng Cộng sản Việt Nam, mỗi Đảng viên sau khi được kết nạp chính thức sẽ được cấp thẻ Đảng viên. Việc sử dụng và bảo quản thẻ Đảng được quy định rất nghiêm ngặt. Thẻ Đảng viên được dùng để biểu quyết trong sinh hoạt Đảng, để thực hiện các quyền của Đảng viên và là căn cứ để chuyển sinh hoạt Đảng.

Việc làm mất thẻ Đảng không chỉ đơn thuần là mất một loại giấy tờ cá nhân mà còn thể hiện sự thiếu trách nhiệm trong việc giữ gìn kỷ vật và biểu tượng của tổ chức. Do đó, tổ chức Đảng luôn xem xét kỹ lưỡng nguyên nhân và hậu quả của việc làm mất thẻ để đưa ra hình thức xử lý phù hợp.

Làm mất thẻ Đảng: Khi nào bị kỷ luật khiển trách?

Căn cứ vào Quy định 102-QĐ/TW năm 2017 về xử lý kỷ luật Đảng viên vi phạm, cụ thể tại điểm g khoản 1 Điều 11, hình thức kỷ luật khiển trách sẽ được áp dụng đối với Đảng viên có hành vi:

"g) Làm mất thẻ đảng viên không có lý do chính đáng hoặc sử dụng thẻ đảng viên sai mục đích; thực hiện không đúng quy định về chuyển sinh hoạt đảng của đảng viên hoặc nộp hồ sơ chuyển sinh hoạt đảng không đúng quy định; không thực hiện viết phiếu báo chuyển sinh hoạt đảng của đảng viên."

Như vậy, mấu chốt của việc có bị kỷ luật hay không nằm ở cụm từ "lý do chính đáng". Nếu Đảng viên làm mất thẻ do các sự kiện bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, bị trộm cắp tài sản (có xác nhận của cơ quan chức năng) thì có thể được xem xét không xử lý kỷ luật. Ngược lại, nếu mất do sơ suất cá nhân, thiếu cẩn trọng thì hình thức khiển trách là khó tránh khỏi.

Các buổi sinh hoạt chi bộ là nơi xem xét và quyết định hình thức kỷ luật Đảng viên (ảnh minh họa)

Các mức độ hậu quả và khung hình phạt tăng nặng

Không dừng lại ở mức khiển trách, tùy vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hậu quả gây ra, Đảng viên có thể đối mặt với các hình thức kỷ luật cao hơn như cảnh cáo, cách chức hoặc thậm chí là khai trừ. Điều 6 Quy định 102-QĐ/TW đã phân định rõ các cấp độ hậu quả:

• Hậu quả ít nghiêm trọng: Ảnh hưởng xấu đến uy tín cá nhân và tổ chức Đảng nơi sinh hoạt.
• Hậu quả nghiêm trọng: Gây dư luận xấu trong cán bộ, Đảng viên và nhân dân, làm giảm uy tín của tổ chức Đảng.
• Hậu quả rất nghiêm trọng: Gây bức xúc lớn trong dư luận, làm mất uy tín của tổ chức Đảng.
• Hậu quả đặc biệt nghiêm trọng: Làm mất vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng, gây thiệt hại lớn về tài sản hoặc tính mạng.

Đặc biệt, theo điểm đ khoản 3 Điều 11, nếu Đảng viên có hành vi "Dùng thẻ đảng viên để vay tiền hoặc tài sản" thì sẽ bị áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất là khai trừ khỏi Đảng.

Thời hiệu và hiệu lực của quyết định kỷ luật

Một vấn đề quan trọng mà Đảng viên cần lưu ý là thời gian hiệu lực của quyết định kỷ luật. Theo khoản 10 Điều 2 Quy định 102-QĐ/TW:

"Sau một năm, kể từ ngày công bố quyết định kỷ luật hoặc quyết định giải quyết khiếu nại kỷ luật (trừ quyết định kỷ luật khai trừ), nếu đảng viên không khiếu nại, không tái phạm hoặc không có vi phạm mới đến mức phải xử lý kỷ luật thì quyết định kỷ luật đương nhiên hết hiệu lực."

Trong thời gian thi hành kỷ luật, Đảng viên sẽ bị hạn chế một số quyền lợi nhất định. Cụ thể, theo khoản 11 Điều 2, Đảng viên đang trong quá trình xem xét hoặc thi hành kỷ luật sẽ không được luân chuyển, bổ nhiệm, phong, thăng quân hàm hoặc công nhận các danh hiệu cao quý của Đảng và Nhà nước.

Lời khuyên cho Đảng viên khi làm mất thẻ

Nếu chẳng may làm mất thẻ Đảng, Đảng viên cần chủ động thực hiện các bước sau:

1. Báo cáo ngay với Chi bộ nơi đang sinh hoạt về việc mất thẻ.
2. Viết bản kiểm điểm tường trình rõ nguyên nhân, thời điểm và địa điểm mất thẻ.
3. Nếu mất do bị mất cắp, cần có đơn trình báo và xác nhận của cơ quan Công an.
4. Làm đơn xin cấp lại thẻ Đảng viên theo quy định của Điều lệ Đảng.

Việc thành khẩn nhận lỗi và chủ động khắc phục sẽ là tình tiết giảm nhẹ quan trọng khi tổ chức Đảng xem xét hình thức kỷ luật.