Trong quá trình tham gia giao thông, không ít trường hợp người điều khiển phương tiện vi phạm các lỗi nghiêm trọng dẫn đến hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe (GPLX). Một câu hỏi pháp lý thường gặp là: Nếu GPLX chỉ còn thời hạn sử dụng rất ngắn (vài ngày hoặc vài tuần) thì cơ quan chức năng có còn quyền tước bằng hay không? Và hệ lụy sau đó sẽ như thế nào?

Thời hạn sử dụng của các hạng Giấy phép lái xe hiện nay

Để hiểu rõ vấn đề, trước hết cần nắm vững quy định về thời hạn của từng loại bằng lái. Theo quy định tại Điều 16 và Điều 17 của Thông tư 12/2017/TT-BGTVT, thời hạn sử dụng được phân loại cụ thể như sau:

• Hạng A1, A2, A3: Không có thời hạn sử dụng.
• Hạng B1: Có thời hạn đến khi người lái xe đủ 55 tuổi (nữ) và đủ 60 tuổi (nam). Trường hợp cấp cho người trên 45 tuổi (nữ) và trên 50 tuổi (nam) thì có thời hạn 10 năm.
• Hạng A4, B2: Thời hạn 10 năm kể từ ngày cấp.
• Hạng C, D, E, FB2, FC, FD, FE: Thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp.

Thời hạn này được in trực tiếp trên mặt trước của thẻ nhựa PET để người dân và cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi.

GPLX sắp hết hạn có bị tước quyền sử dụng khi vi phạm?

Đây là thắc mắc của rất nhiều tài xế khi rơi vào tình huống bằng lái chỉ còn hiệu lực ngắn hơn thời gian bị tước (ví dụ bằng còn 1 tháng nhưng lỗi vi phạm bị tước 3 tháng). Căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 81 của Nghị định 100/2019/NĐ-CP:

"Trường hợp người vi phạm bị áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề nhưng thời hạn sử dụng còn lại của giấy phép, chứng chỉ hành nghề đó ít hơn thời hạn bị tước thì người có thẩm quyền vẫn ra quyết định xử phạt có áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo quy định đối với hành vi vi phạm."

Như vậy, pháp luật quy định rất rõ ràng: Việc GPLX sắp hết hạn không phải là căn cứ để người vi phạm tránh được án phạt tước quyền sử dụng. Quyết định xử phạt vẫn sẽ được ban hành và thực thi đúng theo thời gian quy định của hành vi vi phạm đó.

Hệ lụy nghiêm trọng khi bị tước GPLX sắp hết hạn

Nhiều người cho rằng nếu bằng hết hạn thì đằng nào cũng phải đổi bằng mới, nên việc bị tước bằng cũ không quan trọng. Tuy nhiên, đây là một sai lầm tai hại. Theo quy định, trong thời gian bị tước quyền sử dụng GPLX, người vi phạm không được làm thủ tục cấp đổi, cấp mới giấy phép lái xe.

Điều này dẫn đến một kịch bản rắc rối: Bằng lái của bạn hết hạn trong khi bạn đang chấp hành án phạt tước bằng. Bạn không thể đổi bằng ngay lúc đó. Sau khi hết thời hạn bị tước, bạn mới được đi làm thủ tục đổi bằng. Lúc này, nếu bằng lái đã quá hạn từ 03 tháng đến dưới 01 năm, bạn sẽ phải sát hạch lại lý thuyết; nếu quá hạn từ 01 năm trở lên, bạn phải sát hạch lại cả lý thuyết và thực hành.

Lời khuyên từ chuyên gia: Người tham gia giao thông cần chủ động kiểm tra thời hạn bằng lái và thực hiện thủ tục đổi bằng trước khi hết hạn (thường là trong vòng 6 tháng trước khi hết hạn). Trong trường hợp vi phạm, hãy chấp hành nghiêm chỉnh quyết định xử phạt để tránh những phiền hà về sau khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến GPLX.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về quy định tước quyền sử dụng giấy phép lái xe hoặc các vấn đề giao thông khác, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu.