Thẻ đi lại của doanh nhân APEC (thường gọi tắt là thẻ ABTC) từ lâu đã được ví như "tấm hộ chiếu quyền lực" giúp các doanh nhân Việt Nam dễ dàng xuất nhập cảnh, giao thương tại các nền kinh tế thành viên khối APEC mà không cần xin thị thực (visa). Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, việc áp dụng thẻ ABTC điện tử đã mở ra một chương mới trong công tác quản lý và sử dụng loại thẻ này.

Tuy nhiên, trước thềm thời điểm Quyết định mới có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp và doanh nhân không khỏi băn khoăn: Liệu từ ngày 01/07/2026, doanh nhân có bắt buộc phải sử dụng thẻ ABTC điện tử thay thế hoàn toàn cho thẻ cứng hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chuyên sâu và chi tiết toàn bộ quy định mới nhất theo Quyết định 28/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ để giúp bạn có câu trả lời chính xác nhất.

Thẻ ABTC Điện Tử Là Gì? Có Bắt Buộc Sử Dụng Thay Thế Thẻ Cứng?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg, thẻ ABTC được cấp cho doanh nhân Việt Nam dưới hai dạng vật lý khác nhau nhưng có giá trị pháp lý hoàn toàn tương đương:

• Thẻ ABTC cứng: Là dạng thẻ truyền thống có kích thước hình chữ nhật, được in trên chất liệu đặc biệt theo công nghệ bảo an chung của các nền kinh tế thành viên APEC, đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).
• Thẻ ABTC điện tử: Là dạng thẻ hiện đại được cấp trên giao diện điện tử thông qua ứng dụng ABTC chính thức trên các thiết bị điện tử thông minh (như điện thoại di động, máy tính bảng) có kết nối mạng internet.

Mặt khác, một điểm cải cách cực kỳ nổi bật và linh hoạt của Quyết định 28/2026/QĐ-TTg (so với quy định cũ tại Quyết định 09/2023/QĐ-TTg) là doanh nhân Việt Nam có quyền lựa chọn cấp thẻ ABTC cứng, hoặc thẻ ABTC điện tử, hoặc đồng thời lựa chọn cấp cả hai dạng thẻ này.

Như vậy, kể từ ngày 01/07/2026, doanh nhân hoàn toàn KHÔNG bắt buộc phải sử dụng thẻ ABTC điện tử. Quyền quyết định nằm trong tay doanh nhân và doanh nghiệp, cho phép chủ động lựa chọn hình thức thẻ phù hợp nhất với nhu cầu di chuyển và điều kiện thực tế của mình.

Những Thay Đổi "Nóng" Về Điều Kiện Cấp Thẻ ABTC Từ Ngày 01/07/2026

Mặc dù thủ tục cấp thẻ được số hóa và linh hoạt hơn, nhưng điều kiện để được xem xét cấp thẻ ABTC theo quy định mới tại Điều 8 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg đã được siết chặt hơn đáng kể nhằm đảm bảo tính minh bạch và đúng đối tượng. Cụ thể:

1. Đối với cơ quan, tổ chức nơi doanh nhân công tác

Cơ quan, tổ chức phải có nhu cầu thực tế cử doanh nhân đi lại ngắn hạn tới các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động công vụ, tham dự các hội nghị, hội thảo, cuộc họp hoặc các hoạt động hợp tác quốc tế khác.

2. Đối với doanh nghiệp nơi doanh nhân đang làm việc

Doanh nghiệp cần đáp ứng hai điều kiện cốt lõi sau:

• Thâm niên hoạt động tăng gấp đôi: Doanh nghiệp phải có thời gian hoạt động liên tục từ 24 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị cho phép sử dụng thẻ ABTC (quy định cũ tại Quyết định 09/2023/QĐ-TTg chỉ yêu cầu tối thiểu 12 tháng). Đây là rào cản kỹ thuật mới nhằm lọc các doanh nghiệp "ảo" hoặc doanh nghiệp mới thành lập chưa có hoạt động giao thương thực chất.
• Chấp hành đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật về thương mại, thuế, hải quan, lao động, bảo hiểm xã hội và các quy định pháp luật chuyên ngành khác tại thời điểm đề nghị.
• Có nhu cầu thực tế cử doanh nhân đi lại ngắn hạn đến các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động ký kết hợp tác, khảo sát thị trường hoặc xúc tiến thương mại.

3. Đối với bản thân doanh nhân đề nghị cấp thẻ

Doanh nhân phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn khắt khe sau:

• Phải từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật dân sự.
• Yêu cầu về cư trú: Phải có đăng ký thường trú tại Việt Nam (trừ trường hợp đặc biệt là Trưởng đại diện, Phó Trưởng đại diện cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại các nền kinh tế thành viên APEC).
• Thâm niên làm việc: Đang làm việc thực tế tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị từ 12 tháng trở lên tính đến thời điểm nộp hồ sơ.
• Siết chặt quy định về Bảo hiểm xã hội (BHXH): Doanh nhân phải đóng BHXH tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị theo chức vụ đề nghị cấp thẻ từ 06 tháng trở lên. Quy định này loại trừ các đối tượng không thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Đây là điểm mới cực kỳ quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng "mượn danh nghĩa" doanh nhân để trục lợi thẻ APEC.
• Không thuộc các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019.

Bước Ngoặt Lớn: Chính Thức Dừng Gia Hạn Thẻ APEC Từ Ngày 01/07/2026

Một thông tin cực kỳ quan trọng mà các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là kể từ ngày 01/07/2026, Quyết định 28/2026/QĐ-TTg chính thức dừng việc gia hạn thẻ APEC (ABTC). Khi thẻ cũ hết hạn, doanh nhân sẽ không được làm thủ tục gia hạn như trước đây nữa mà bắt buộc phải thực hiện quy trình nộp hồ sơ đề nghị cấp mới hoặc cấp lại theo đúng các tiêu chuẩn và điều kiện mới nêu trên.

Sự thay đổi này đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động rà soát lại thời hạn thẻ của các nhân sự chủ chốt, chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ chứng minh năng lực hoạt động của doanh nghiệp (đặc biệt là điều kiện thâm niên 24 tháng) và quá trình đóng BHXH của doanh nhân để không làm gián đoạn các kế hoạch công tác nước ngoài.

Cải Cách Thủ Tục Hành Chính: Rút Ngắn Thời Gian Xét Duyệt

Song song với việc siết chặt điều kiện đầu vào, Chính phủ cũng mang đến tin vui cho cộng đồng doanh nghiệp khi đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng số hóa và rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ:

• Rút ngắn thời gian ban hành văn bản đồng ý: Thời gian xét duyệt và ban hành văn bản đồng ý cho phép sử dụng thẻ ABTC tại các cơ quan chuyên môn (UBND cấp tỉnh, các Bộ, ngành...) được rút ngắn xuống chỉ còn 06 ngày làm việc (giảm mạnh so với thời hạn 15 ngày trước đây).
• Liên thông dữ liệu quốc gia: Doanh nghiệp sẽ không phải nộp các loại giấy tờ trùng lặp nếu các thông tin đó đã có sẵn trên các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ quan tiếp nhận có thể tự khai thác, đối chiếu trực tuyến.
• Thay đổi hệ thống mẫu biểu: Toàn bộ các mẫu đơn, tờ khai đề nghị cấp thẻ được chuyển đổi đồng bộ sang mã hiệu mới (ví dụ: Mẫu AP05 thay thế cho mẫu TK06 trước đây).

Tóm lại, việc ban hành Quyết định 28/2026/QĐ-TTg là một bước tiến lớn trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, mang lại sự chủ động và linh hoạt tối đa cho doanh nhân khi được quyền tự do lựa chọn giữa thẻ cứng và thẻ điện tử. Dù các điều kiện về thâm niên doanh nghiệp và đóng bảo hiểm xã hội có phần khắt khe hơn, nhưng quy trình xét duyệt nhanh chóng và minh bạch chắc chắn sẽ là bệ phóng vững chắc hỗ trợ doanh nhân Việt vươn tầm quốc tế.