Chỉ còn ít ngày nữa, năm 2021 sẽ khép lại để bước sang năm 2022 với nhiều kỳ vọng mới. Tuy nhiên, đối với những người tham gia giao thông, đây cũng là thời điểm cần đặc biệt lưu ý bởi hàng loạt quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính sẽ chính thức có hiệu lực. Cụ thể, từ ngày 01/01/2022, Nghị định 118/2021/NĐ-CP sẽ thay thế Nghị định 81/2013/NĐ-CP, mang đến những thay đổi quan trọng mà bất kỳ tài xế nào cũng không nên bỏ qua.

1. Có 2 tình tiết tăng nặng, bị phạt tiền mức kịch khung

Một trong những điểm mới "gắt" nhất tại Nghị định 118/2021/NĐ-CP chính là cách xác định mức tiền phạt cụ thể. Trước đây, theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, mức phạt thường được lấy ở mức trung bình của khung hình phạt. Tuy nhiên, quy định mới đã siết chặt hơn đối với các trường hợp cố tình vi phạm hoặc có nhiều tình tiết tăng nặng.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 9 Nghị định 118/2021/NĐ-CP quy định rõ:

"b) Mức phạt tiền cụ thể đối với một hành vi vi phạm hành chính là mức trung bình của khung phạt tiền được quy định đối với hành vi đó. Trong trường hợp có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trở lên, thì áp dụng mức tối thiểu của khung tiền phạt; nếu có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên, thì áp dụng mức tối đa của khung tiền phạt."

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu bạn vi phạm giao thông và bị xác định có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên (ví dụ: vi phạm nhiều lần, tái phạm, hoặc có hành vi lăng mạ người thi hành công vụ), bạn sẽ phải đối mặt với mức phạt cao nhất (kịch khung) của hành vi đó. Ngược lại, nếu có từ 02 tình tiết giảm nhẹ, mức phạt sẽ được áp dụng ở mức thấp nhất.

2. CSGT phải lập biên bản vi phạm trong thời hạn nghiêm ngặt

Trước đây, việc lập biên bản vi phạm hành chính thường được thực hiện ngay tại thời điểm phát hiện vi phạm. Tuy nhiên, pháp luật cũ không quy định quá khắt khe về thời hạn tối đa, dẫn đến một số trường hợp biên bản bị chậm trễ, gây khó khăn cho người dân trong việc theo dõi và thực hiện nghĩa vụ nộp phạt.

Để khắc phục tình trạng này, khoản 2 Điều 12 Nghị định 118/2021/NĐ-CP đã ấn định thời hạn cụ thể như sau:

• Trong vòng 02 ngày làm việc: Kể từ khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính.
• Trong vòng 03 ngày làm việc: Đối với trường hợp phát hiện vi phạm bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (phạt nguội), kể từ ngày xác định được tổ chức, cá nhân vi phạm.

Quy định này giúp minh bạch hóa quy trình làm việc của lực lượng chức năng, đồng thời bảo đảm quyền được thông báo kịp thời về hành vi vi phạm của người dân.

3. Người vi phạm không ký biên bản: Chỉ cần 01 người chứng kiến

Đây là một thay đổi quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục nhưng vẫn đảm bảo tính pháp lý. Theo quy định cũ tại khoản 3 Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, nếu người vi phạm không ký biên bản thì cần có chữ ký của 02 người chứng kiến.

Tuy nhiên, theo khoản 29 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020 và khoản 3 Điều 13 Nghị định 118/2021/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2022, nếu người vi phạm cố tình không ký, CSGT chỉ cần:

• Lấy chữ ký của đại diện chính quyền cấp xã nơi xảy ra vi phạm; HOẶC
• Lấy chữ ký của ít nhất 01 người chứng kiến xác nhận việc người vi phạm không ký vào biên bản.

Thậm chí, trong trường hợp không có người chứng kiến hoặc đại diện chính quyền, người lập biên bản chỉ cần ghi rõ lý do vào biên bản. Điều này cho thấy việc cố tình không ký biên bản không giúp người vi phạm thoát tội, mà ngược lại có thể bị coi là tình tiết không hợp tác.

Lời khuyên pháp lý: Trong bối cảnh các quy định ngày càng chặt chẽ, người tham gia giao thông cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Việc nắm vững các quy định mới không chỉ giúp bạn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có mà còn bảo vệ quyền lợi của chính mình khi làm việc với cơ quan chức năng.