Việc sở hữu một tấm hộ khẩu tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng hay Cần Thơ luôn là mong muốn của rất nhiều người dân ngoại tỉnh để ổn định cuộc sống và hưởng các phúc lợi an sinh xã hội. Tuy nhiên, kể từ khi Luật cư trú sửa đổi năm 2013 có hiệu lực, các điều kiện để được đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương đã có những thay đổi đáng kể, mang tính chất "thắt chặt" hơn so với trước đây.

Dưới đây là tổng hợp chi tiết các quy định tại Điều 20 Luật Cư trú về điều kiện nhập hộ khẩu vào các thành phố lớn trong bối cảnh năm 2014.

1. Điều kiện về thời gian tạm trú và chỗ ở hợp pháp

Theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Cư trú, công dân muốn đăng ký thường trú phải có chỗ ở hợp pháp và đáp ứng yêu cầu về thời gian tạm trú liên tục tại thành phố đó. Cụ thể:

• Đối với các quận thuộc thành phố: Phải có thời gian tạm trú liên tục tại thành phố đó từ 02 năm trở lên.
• Đối với các huyện, thị xã thuộc thành phố: Phải có thời gian tạm trú liên tục tại thành phố đó từ 01 năm trở lên.

Đây là một trong những rào cản lớn nhất đối với người lao động tự do hoặc người mới chuyển đến làm việc tại các đô thị lớn, đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ nghiêm túc việc khai báo tạm trú ngay từ đầu.

2. Các trường hợp được "đặc cách" nhập hộ khẩu không cần thời gian tạm trú

Pháp luật cũng dành sự ưu tiên cho các mối quan hệ gia đình mật thiết. Theo khoản 2 Điều 20 Luật Cư trú, bạn sẽ được đăng ký thường trú nếu được chủ hộ đồng ý cho nhập vào sổ hộ khẩu trong các trường hợp sau:

• Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con.
• Người hết tuổi lao động, nghỉ hưu về ở với anh, chị, em ruột.
• Người khuyết tật, mất khả năng lao động về ở với người thân hoặc người giám hộ.
• Người chưa thành niên không còn cha mẹ về ở với ông bà, anh chị em hoặc người giám hộ.
• Ông bà nội, ngoại về ở với cháu ruột.

3. Điều kiện đối với cán bộ, công chức và người lao động có hợp đồng dài hạn

Nếu bạn là người được điều động, tuyển dụng đến làm việc tại các cơ quan, tổ chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc làm việc theo chế độ hợp đồng không xác định thời hạn, điều kiện sẽ nới lỏng hơn. Bạn chỉ cần có chỗ ở hợp pháp là đủ điều kiện đăng ký thường trú mà không bị áp đặt cứng nhắc về thời gian tạm trú 1 hay 2 năm như các đối tượng khác.

"3. Được điều động, tuyển dụng đến làm việc tại cơ quan, tổ chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc theo chế độ hợp đồng không xác định thời hạn và có chỗ ở hợp pháp;"

4. Quy định về diện tích bình quân khi thuê, mượn, ở nhờ

Một điểm mới đáng chú ý trong Luật cư trú sửa đổi năm 2013 là quy định về diện tích sàn tối thiểu. Nếu bạn đăng ký thường trú vào chỗ ở do thuê, mượn, ở nhờ thì phải:

• Bảo đảm điều kiện về diện tích bình quân theo quy định của Hội đồng nhân dân thành phố.
• Có xác nhận của UBND cấp xã về điều kiện diện tích này.
• Được người cho thuê, cho mượn đồng ý bằng văn bản.

5. Lưu ý đặc biệt đối với nội thành Hà Nội

Riêng đối với khu vực nội thành Hà Nội, việc đăng ký thường trú còn phải tuân thủ quy định khắt khe hơn tại Luật Thủ đô 2012. Cụ thể, thời gian tạm trú liên tục tại nội thành phải từ 03 năm trở lên và phải đảm bảo diện tích bình quân theo quy định của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.

Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp công dân chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tránh những sai sót không đáng có khi thực hiện thủ tục hành chính tại cơ quan Công an trong năm 2014.