Trong bối cảnh Bộ Công an vừa chính thức bấm nút khai trương hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư vào cuối tháng 2/2021, hàng triệu người dân trên cả nước đang nô nức thực hiện thủ tục cấp đổi sang thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn đặt ra là: Khi đi làm CCCD gắn chip vào thời điểm này, người dân cần mang theo những giấy tờ gì?

1. Tại sao tháng 3/2021 vẫn bắt buộc phải mang theo Sổ hộ khẩu?

Mặc dù hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã được khai trương, nhưng thực tế dữ liệu của từng cá nhân vẫn đang trong quá trình cập nhật, đối soát và hoàn thiện. Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 12 Thông tư 07/2016/TT-BCA, trong trường hợp Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chưa đi vào vận hành ổn định hoặc chưa có dữ liệu của công dân, cơ quan công an có quyền yêu cầu công dân xuất trình Sổ hộ khẩu để đối chiếu thông tin.

Việc mang theo Sổ hộ khẩu giúp cán bộ làm thủ tục xác xác định chính xác các thông tin về nơi đăng ký thường trú, họ tên cha mẹ, ngày tháng năm sinh... vốn là những trường dữ liệu bắt buộc phải có trên thẻ CCCD mới.

2. Danh mục giấy tờ cụ thể cho từng trường hợp

Căn cứ theo Luật Căn cước công dân 2014 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 11/2016/TT-BCA, người dân cần chuẩn bị:

• Sổ hộ khẩu: Bản chính (bắt buộc để đối chiếu thông tin cư trú).
• Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc CCCD cũ: Bao gồm CMND 9 số, 12 số hoặc CCCD mã vạch đang sử dụng.
• Giấy khai sinh hoặc các giấy tờ hợp pháp khác: Chỉ cần thiết nếu thông tin trên Sổ hộ khẩu hoặc CMND cũ bị thiếu hoặc có sai sót so với thực tế (ví dụ: thiếu ngày, tháng sinh).

Lưu ý về việc xử lý CMND cũ:

Theo quy định, khi đổi sang CCCD gắn chip, cán bộ công an sẽ tiến hành cắt góc CMND/CCCD cũ và trả lại cho người dân để sử dụng trong các giao dịch dân sự trong thời gian chờ nhận thẻ mới. Riêng đối với CMND 9 số bị hỏng, bong tróc không còn rõ nét, cơ quan công an sẽ thu hồi và hủy bỏ theo quy định.

3. Tương lai "khai tử" Sổ hộ khẩu giấy

Dù hiện tại (tháng 3/2021) Sổ hộ khẩu vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng theo Luật Cư trú 2020 (đã được Quốc hội thông qua), Sổ hộ khẩu giấy sẽ chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2023. Việc quản lý cư trú sẽ chuyển hoàn toàn sang phương thức điện tử thông qua mã số định danh cá nhân.

Do đó, việc làm CCCD gắn chip trước ngày 01/07/2021 không chỉ giúp người dân sở hữu tấm thẻ bảo mật cao, tích hợp nhiều tiện ích mà còn là bước đệm quan trọng để tiến tới chính phủ số, đơn giản hóa mọi thủ tục hành chính trong tương lai.

4. Lời khuyên cho người dân khi đi làm thủ tục

Để tránh việc phải đi lại nhiều lần, người dân nên kiểm tra kỹ thông tin trong Sổ hộ khẩu. Nếu phát hiện sai sót, cần thực hiện điều chỉnh tại công an cấp xã trước khi đến Đội Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp huyện để làm CCCD.

Ngoài ra, do lượng người đi làm CCCD gắn chip trong tháng 3/2021 đang rất đông, người dân nên chủ động liên hệ với công an địa phương để nắm lịch thu nhận hồ sơ lưu động hoặc đăng ký khung giờ phù hợp.

Nếu có bất kỳ băn khoăn nào về quy trình hoặc lệ phí cấp CCCD gắn chip, bạn có thể tham khảo thêm các quy định tại Thông tư 07/2016/TT-BCA để bảo vệ quyền lợi của mình.