Việc xác định đúng kỳ kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nhiệm vụ quan trọng của mọi kế toán và cá nhân tự quyết toán thuế. Việc nhầm lẫn giữa kê khai theo tháng và theo quý không chỉ gây khó khăn trong quản lý dòng tiền mà còn dẫn đến rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành để giải đáp thắc mắc: Thuế thu nhập cá nhân nộp theo tháng hay quý?

1. Nguyên tắc xác định kỳ kê khai thuế thu nhập cá nhân theo tháng

Theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, thuế TNCN là loại thuế khai theo tháng. Điều này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân trả thu nhập có phát sinh khấu trừ thuế TNCN của người lao động.

Cụ thể, nếu doanh nghiệp hoặc tổ chức không thuộc diện được lựa chọn khai thuế theo quý (phân tích ở mục sau), thì mặc định phải thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế theo từng tháng phát sinh thu nhập.

“1. Các loại thuế, khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu thuộc loại khai theo tháng, bao gồm:

a) Thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân. Trường hợp người nộp thuế đáp ứng các tiêu chí theo quy định tại Điều 9 Nghị định này thì được lựa chọn khai theo quý.”

2. Điều kiện để được lựa chọn kê khai thuế thu nhập cá nhân theo quý

Pháp luật cho phép một số đối tượng nhất định được lựa chọn kỳ kê khai theo quý để giảm bớt thủ tục hành chính. Căn cứ Điều 9 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, các trường hợp được khai thuế TNCN theo quý bao gồm:

• Doanh nghiệp đủ điều kiện khai thuế GTGT theo quý: Nếu người nộp thuế có tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống thì được lựa chọn khai thuế TNCN theo quý.
• Người nộp thuế mới bắt đầu hoạt động: Các doanh nghiệp mới thành lập được lựa chọn khai thuế theo quý ngay từ đầu.
• Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công: Những cá nhân trực tiếp khai thuế với cơ quan thuế cũng có quyền lựa chọn kỳ kê khai theo quý.

Lưu ý quan trọng: Việc lựa chọn khai thuế theo quý được xác định một lần kể từ quý đầu tiên phát sinh nghĩa vụ khai thuế và áp dụng ổn định cho cả năm dương lịch.

3. Thời hạn nộp tờ khai và tiền thuế TNCN năm 2024

Căn cứ Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế được quy định như sau:

• Đối với kỳ kê khai theo tháng: Chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế.
• Đối với kỳ kê khai theo quý: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế.

Ví dụ: Thời hạn nộp tờ khai thuế TNCN Quý I/2024 chậm nhất là ngày 30/04/2024 (tuy nhiên do trùng ngày lễ nên sẽ được lùi sang ngày làm việc tiếp theo theo quy định).

4. Trường hợp không phát sinh khấu trừ thuế có phải nộp tờ khai?

Đây là điểm mới đáng chú ý được bổ sung bởi Nghị định 91/2022/NĐ-CP. Theo đó, người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế TNCN tháng/quý nếu trong tháng/quý đó không phát sinh việc khấu trừ thuế TNCN của đối tượng nhận thu nhập.

Quy định này giúp giảm tải đáng kể khối lượng công việc cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ hoặc các đơn vị có mức lương của nhân viên chưa đến mức phải nộp thuế.

5. Mức phạt khi chậm nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân

Nếu vi phạm thời hạn nộp tờ khai, người nộp thuế sẽ bị xử phạt theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP với các mức phạt rất nặng:

1. Phạt cảnh cáo: Chậm nộp từ 01 - 05 ngày và có tình tiết giảm nhẹ.
2. Phạt từ 2.000.000đ - 5.000.000đ: Chậm nộp từ 01 - 30 ngày.
3. Phạt từ 5.000.000đ - 8.000.000đ: Chậm nộp từ 31 - 60 ngày.
4. Phạt từ 8.000.000đ - 15.000.000đ: Chậm nộp từ 61 - 90 ngày hoặc trên 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp.
5. Phạt từ 15.000.000đ - 25.000.000đ: Chậm nộp trên 90 ngày, có phát sinh số thuế phải nộp và đã nộp đủ tiền thuế, tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra.

Ngoài tiền phạt, người nộp thuế còn phải nộp tiền chậm nộp tiền thuế theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.

Hy vọng bài viết đã giúp quý độc giả làm rõ vấn đề thuế thu nhập cá nhân nộp theo tháng hay quý. Để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, doanh nghiệp cần rà soát kỹ doanh thu năm trước và tình hình khấu trừ thuế thực tế tại đơn vị mình.