Trong môi trường doanh nghiệp, an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là trách nhiệm bảo vệ tài sản và tính mạng con người mà còn là yêu cầu pháp lý bắt buộc. Việc thiếu sót trong việc ban hành nội quy hay sơ đồ PCCC có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về pháp lý và an toàn. Vậy quy định hiện hành về vấn đề này như thế nào?

1. Treo nội quy, sơ đồ PCCC trong công ty có phải việc bắt buộc không?

Nhiều chủ doanh nghiệp vẫn thắc mắc liệu việc treo bảng nội quy hay sơ đồ thoát nạn có thực sự là bắt buộc hay chỉ là khuyến khích. Theo quy định tại Điều 20 Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001, các cơ sở hoạt động phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản về an toàn PCCC.

1. Cơ sở được bố trí trên một phạm vi nhất định, có người quản lý, hoạt động và cần thiết có phương án PCCC độc lập phải thực hiện các yêu cầu cơ bản sau đây:

a) Có quy định, nội quy về an toàn PCCC;

...

g) Có hồ sơ theo dõi, quản lý hoạt động PCCC.

Cụ thể hơn, Điều 5 Nghị định 136/2020/NĐ-CP quy định rõ các cơ sở thuộc danh mục quản lý của cơ quan Công an hoặc UBND cấp xã đều phải có nội quy, biển báo, sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn về PCCC phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật.

2. Điều kiện đối với nội quy và sơ đồ PCCC của cơ sở

2.1 Nội quy PCCC

Nội quy PCCC không đơn thuần là một tấm bảng treo tường mà phải chứa đựng các nội dung thiết thực, phù hợp với đặc thù sản xuất, kinh doanh của đơn vị. Theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 149/2020/TT-BCA, nội quy phải bao gồm:

• Quy định quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt, chất dễ cháy.
• Quy định sử dụng phương tiện, thiết bị PCCC.
• Các hành vi bị nghiêm cấm.
• Những việc phải làm khi có cháy, nổ xảy ra.

2.2 Sơ đồ PCCC

Sơ đồ PCCC (thường là sơ đồ thoát nạn) cần được xây dựng chi tiết, thể hiện rõ mặt bằng tổng thể, các lối thoát hiểm, vị trí đặt bình chữa cháy và nguồn nước. Sơ đồ này phải được vẽ trên khổ giấy tối thiểu là A4 và đặt ở những nơi dễ quan sát như sảnh chính, cầu thang hoặc hành lang.

3. Thời hạn và thẩm quyền ban hành

Người đứng đầu cơ sở, doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành và duy trì các điều kiện an toàn PCCC ngay từ khi bắt đầu hoạt động. Việc này phải được thực hiện xuyên suốt quá trình vận hành. Nếu doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, người đứng đầu pháp nhân chính vẫn chịu trách nhiệm cao nhất trong việc quản lý và duy trì các điều kiện này.

4. Hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC tại cơ sở

Bên cạnh việc treo nội quy và sơ đồ, doanh nghiệp cần lập hồ sơ quản lý PCCC theo quy định tại Điều 4 Thông tư 149/2020/TT-BCA. Hồ sơ này bao gồm các quyết định thành lập đội PCCC cơ sở, giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ, biên bản kiểm tra an toàn định kỳ và các phương án chữa cháy đã được phê duyệt.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định về sơ đồ và nội quy PCCC không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các mức phạt hành chính nặng nề mà quan trọng hơn hết là bảo vệ an toàn cho con người và tài sản trước những rủi ro hỏa hoạn khó lường.