Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư 04/2024/TT-BTP với nhiều điểm mới quan trọng liên quan đến thủ tục đăng ký hộ tịch. Những thay đổi này không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn trực tiếp mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân khi thực hiện các giao dịch pháp lý thiết yếu.

Bước ngoặt mới trong cải cách thủ tục hành chính hộ tịch

Tại Điều 2 Thông tư 04/2024/TT-BTP, cơ quan quản lý đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung trọng yếu của Thông tư 04/2020/TT-BTP. Một trong những nguyên tắc vàng được nhấn mạnh là trách nhiệm của người tiếp nhận hồ sơ:

"Người tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận đúng, đủ hồ sơ đăng ký hộ tịch theo quy định của pháp luật hộ tịch, không được yêu cầu người đăng ký hộ tịch nộp thêm giấy tờ mà pháp luật hộ tịch không quy định phải nộp."

Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng "giấy phép con" hoặc các yêu cầu gây khó khăn cho người dân tại cơ sở, đảm bảo tính thống nhất của Luật Hộ tịch 2014 trên toàn quốc.

Khai thác dữ liệu dân cư: Người dân không còn phải "chạy vạy" giấy tờ

Điểm sáng lớn nhất của đợt sửa đổi này chính là việc tận dụng tối đa sức mạnh của công nghệ. Theo quy định mới, nếu người dân cung cấp đầy đủ các thông tin cơ bản như họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân hoặc thẻ Căn cước, người tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm tự khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Điều này đồng nghĩa với việc người dân sẽ giảm bớt được gánh nặng phải nộp các bản sao giấy tờ chứng minh nơi cư trú hay các thông tin cá nhân đã có sẵn trên hệ thống. Đây là bước tiến dài trong việc thực hiện Nghị định 123/2015/NĐ-CP về quản lý hộ tịch hiện đại.

Đăng ký hộ tịch trực tuyến: Xu hướng tất yếu của thời đại số

Bên cạnh việc cải cách thủ tục trực tiếp, Thông tư 04/2024/TT-BTP còn bổ sung các điều khoản về việc nộp, tiếp nhận và trả kết quả đăng ký hộ tịch trực tuyến. Quy trình này được thực hiện nghiêm ngặt theo Nghị định 87/2020/NĐ-CP.

Việc trả kết quả trực tuyến không chỉ giúp tiết kiệm chi phí đi lại mà còn đảm bảo tính minh bạch, tránh các tiêu cực có thể phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Thay đổi mẫu tờ khai và những lưu ý quan trọng

Một lưu ý quan trọng khác dành cho người dân là việc thay thế toàn bộ Danh mục Tờ khai đăng ký hộ tịch cũ. Danh mục mới tại Phụ lục 5 ban hành kèm theo Thông tư 04/2024/TT-BTP đã được cập nhật để phù hợp với các quy định mới về định danh cá nhân. Người dân có thể tự in và sử dụng các mẫu tờ khai này từ Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp.

Việc nắm vững những thay đổi này sẽ giúp quý độc giả chủ động hơn trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ về hộ tịch, đồng thời giám sát được việc thực thi công vụ của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.