Tình trạng tự ý nâng giá, "chặt chém" phí gửi xe tại các bến xe, bệnh viện, trường học hay các khu vực vui chơi giải trí vào các dịp lễ, tết luôn là đề tài nóng gây bức xúc trong dư luận xã hội. Nhiều chủ bãi xe ngang nhiên thu phí cao gấp nhiều lần so với quy định, lợi dụng nhu cầu gửi xe tăng cao của người dân để trục lợi bất chính. Tuy nhiên, hành vi này không chỉ vi phạm đạo đức kinh doanh mà còn đối diện với những chế tài xử phạt hành chính cực kỳ nghiêm khắc từ cơ quan chức năng.

Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi tự ý nâng giá, "chặt chém" phí gửi xe bị xử phạt bao nhiêu tiền? Chủ bãi xe có bắt buộc phải niêm yết công khai giá dịch vụ trông giữ xe hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý mới nhất để người dân và các cơ sở kinh doanh nắm rõ.

Dịch vụ trông giữ xe được quản lý giá như thế nào?

Để hiểu rõ mức xử phạt đối với hành vi "chặt chém" phí gửi xe, trước hết cần xác định dịch vụ trông giữ xe thuộc nhóm hàng hóa, dịch vụ nào trong quản lý giá của Nhà nước. Theo quy định tại Phụ lục 2 ban hành kèm theo Luật Giá 2023, dịch vụ trông giữ xe được phân loại cụ thể như sau:

• Dịch vụ trông giữ xe được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước: Thuộc Danh mục dịch vụ do Nhà nước định giá cụ thể. Thẩm quyền định giá cụ thể đối với dịch vụ này thuộc về Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh quyết định phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
• Dịch vụ trông giữ xe được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước: Do các tổ chức, cá nhân tự định giá nhưng phải thực hiện thủ tục kê khai giá và niêm yết giá công khai theo quy định của pháp luật. Tại một số địa phương, UBND cấp tỉnh cũng ban hành quy định về mức giá tối đa đối với dịch vụ trông giữ xe đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Như vậy, dù được đầu tư bằng nguồn vốn nào, dịch vụ trông giữ xe cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý giá của Nhà nước, không được phép tự ý nâng giá vô tội vạ.

"Chặt chém" phí gửi xe bị phạt đến 30 triệu đồng

Hành vi thu phí gửi xe cao hơn giá niêm yết hoặc cao hơn mức giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định là hành vi vi phạm pháp luật về quản lý giá. Theo quy định tại Nghị định 87/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý giá, mức xử phạt đối với hành vi này được quy định cụ thể tại Điều 13 như sau:

"Điều 13. Xử phạt hành vi vi phạm quy định về niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ

...
2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi bán cao hơn giá niêm yết hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân định giá, kê khai giá không thuộc khoản 3 Điều này.

3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi bán cao hơn giá niêm yết đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục bình ổn giá, hàng hóa, dịch vụ trong thời gian Nhà nước thực hiện bình ổn giá."

Như vậy, đối với dịch vụ trông giữ xe thông thường (không thuộc danh mục bình ổn giá), hành vi thu phí cao hơn giá niêm yết sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân vi phạm. Trường hợp dịch vụ trông giữ xe thuộc danh mục bình ổn giá hoặc trong thời gian địa phương thực hiện các biện pháp bình ổn giá (ví dụ như trong các dịp lễ hội lớn được UBND tỉnh quy định bình ổn), hành vi "chặt chém" này sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Lưu ý quan trọng: Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với cá nhân vi phạm. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (tương đương mức phạt tối đa lên đến 60.000.000 đồng đối với tổ chức vi phạm).

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc trả lại tiền thừa cho khách

Không chỉ dừng lại ở việc nộp phạt hành chính vào kho bạc nhà nước, cá nhân, tổ chức có hành vi "chặt chém" phí gửi xe còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt theo quy định tại khoan 4 Điều 13 Nghị định 87/2024/NĐ-CP:

• Buộc trả lại cho khách hàng số tiền đã thu cao hơn giá niêm yết.
• Tổ chức, cá nhân vi phạm phải thông báo công khai nội dung biện pháp khắc phục hậu quả này trên các phương tiện thông tin đại chúng trong thời hạn 30 ngày.
• Trong trường hợp không xác định được khách hàng đã bị "chặt chém" hoặc khách hàng từ chối nhận lại tiền, chủ bãi xe bắt buộc phải nộp toàn bộ số tiền chênh lệch thu lợi bất chính đó vào ngân sách nhà nước.

Có bắt buộc phải niêm yết công khai phí gửi xe?

Nhiều chủ bãi xe tự phát thường viện lý do "bãi xe nhỏ lẻ", "trông giữ hộ" để không thực hiện việc niêm yết giá gửi xe. Tuy nhiên, đây là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng. Theo quy định tại khoan 15 Điều 4 Luật Giá 2023:

"15. Niêm yết giá là hình thức công khai mức giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ nhằm bảo đảm thuận tiện cho việc quan sát, nhận biết của khách hàng và cơ quan nhà nước có thẩm quyền."

Đồng thời, khoan 4 Điều 9 Luật Giá 2023 cũng khẳng định việc niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ là nghĩa vụ bắt buộc của mọi tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Do đó, tất cả các điểm trông giữ xe (kể cả bãi xe công cộng, bãi xe của tòa nhà, chung cư, trung tâm thương mại hay các hộ kinh doanh cá thể) đều phải thực hiện niêm yết giá gửi xe một cách rõ ràng, minh bạch bằng bảng giá đặt tại lối vào hoặc nơi dễ quan sát nhất.

Mức phạt đối với hành vi không niêm yết hoặc niêm yết mập mờ

Trường hợp chủ bãi xe cố tình không niêm yết giá hoặc niêm yết theo kiểu mập mờ, gây nhầm lẫn cho khách hàng nhằm mục đích dễ dàng "chặt chém" khi thanh toán, mức xử phạt hành chính sẽ được áp dụng theo quy định tại khoan 1 Điều 13 Nghị định 87/2024/NĐ-CP. Cụ thể, phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

• Không niêm yết giá dịch vụ trông giữ xe bằng một trong các hình thức theo quy định của pháp luật;
• Niêm yết giá không rõ ràng, mập mờ gây nhầm lẫn cho khách hàng (ví dụ: ghi giá chung chung không phân biệt ngày/đêm, không ghi rõ loại phương tiện);
• Niêm yết giá không đúng giá cụ thể do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định (đối với bãi xe đầu tư bằng ngân sách nhà nước).

Bên cạnh việc nộp phạt, chủ bãi xe buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thực hiện niêm yết giá theo đúng quy định để khách hàng dễ dàng nhận biết.

Lời khuyên thiết thực cho người dân khi gửi xe

Để tự bảo vệ quyền lợi của mình và góp phần đẩy lùi tình trạng "chặt chém" phí gửi xe, người dân cần lưu ý một số điểm sau:

1. Quan sát bảng niêm yết giá trước khi gửi: Luôn chủ động tìm kiếm và quan sát bảng giá niêm yết tại lối vào bãi xe. Nếu không thấy bảng giá, hãy hỏi rõ nhân viên trông giữ về mức phí cụ thể trước khi giao xe.
2. Yêu cầu vé xe hợp lệ: Vé xe hợp lệ phải ghi rõ thông tin đơn vị trông giữ, biển kiểm soát xe, thời gian gửi và đặc biệt là mức giá tiền (đối với vé in sẵn mệnh giá). Việc nhận vé xe không chỉ giúp bảo đảm an toàn cho tài sản mà còn là chứng cứ pháp lý quan trọng nếu xảy ra tranh chấp về giá hoặc mất mát tài sản.
3. Phản ánh đến cơ quan chức năng: Khi phát hiện bãi xe có hành vi thu phí cao hơn giá niêm yết hoặc không niêm yết giá, người dân nên chụp ảnh bảng giá, vé xe và phản ánh ngay đến đường dây nóng của UBND quận/huyện, Đội Quản lý thị trường địa phương hoặc cơ quan Công an gần nhất để kịp thời kiểm tra, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Việc chấp hành nghiêm chỉnh quy định về niêm yết giá và thu phí đúng giá không chỉ là nghĩa vụ pháp lý của các chủ bãi xe mà còn thể hiện văn minh đô thị. Các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất, đặc biệt vào các dịp cao điểm lễ, tết để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, trả lại môi trường kinh doanh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.