Từ ngày 01/04/2021, mẫu thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) mới chính thức được triển khai trên toàn quốc với nhiều thay đổi về hình thức và chất liệu. Tuy nhiên, một thắc mắc chung của rất nhiều người dân là tại sao trên phôi thẻ vẫn xuất hiện ô trống dành cho ảnh chân dung nhưng thực tế lại không yêu cầu dán ảnh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các căn cứ pháp lý để làm rõ vấn đề này trong bối cảnh chuyển đổi số ngành bảo hiểm hiện nay.

Quy định về thiết kế ô dán ảnh trên thẻ BHYT mẫu mới

Theo quy định tại Quyết định 1666/QĐ-BHXH năm 2020, mẫu thẻ BHYT mới có kích thước nhỏ gọn hơn, được ép plastic ngay sau khi in và thay đổi mã số thẻ thành mã số bảo hiểm xã hội duy nhất.

Đáng chú ý, tại điểm 1.12 Quyết định 1666/QĐ-BHXH, cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam vẫn giữ lại vị trí dán ảnh. Cụ thể:

"Vị trí dán ảnh (khung trống, nét đơn, màu đen): kích thước 20mm x 30mm để chờ dán ảnh của người tham gia bảo hiểm y tế."

Việc duy trì ô trống này không phải là sự nhầm lẫn trong thiết kế mà nhằm phục vụ cho các trường hợp đặc thù hoặc dự phòng khi người dân không có các giấy tờ tùy thân khác có ảnh để đối chiếu.

Vì sao người dân không cần dán ảnh vẫn được khám chữa bệnh?

Lý do chính khiến ô ảnh trên thẻ BHYT thường xuyên bị bỏ trống là do quy định về thủ tục khám chữa bệnh hiện nay rất linh hoạt. Căn cứ vào Nghị định 146/2018/NĐ-CP, người tham gia BHYT có hai lựa chọn khi đi khám bệnh:

• Trường hợp 1: Xuất trình thẻ BHYT đã có ảnh (được cơ quan BHXH dán và đóng dấu giáp lai).
• Trường hợp 2: Xuất trình thẻ BHYT chưa có ảnh kèm theo một loại giấy tờ tùy thân có ảnh do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 146/2018/NĐ-CP quy định rõ:

"Người tham gia bảo hiểm y tế khi đến khám bệnh, chữa bệnh phải xuất trình thẻ bảo hiểm y tế có ảnh; trường hợp thẻ bảo hiểm y tế chưa có ảnh thì phải xuất trình một trong các giấy tờ tùy thân có ảnh do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc Giấy xác nhận của Công an cấp xã hoặc giấy tờ khác có xác nhận của cơ sở giáo dục nơi quản lý học sinh, sinh viên; các giấy tờ chứng minh nhân thân hợp pháp khác."

Thực tế hiện nay, hầu hết người dân đều sở hữu Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân (CCCD). Do đó, việc mang theo CCCD song song với thẻ BHYT thuận tiện hơn nhiều so với việc phải làm thủ tục dán ảnh và đóng dấu giáp lai tại cơ quan bảo hiểm.

Tự ý dán ảnh lên thẻ BHYT có được chấp nhận không?

Nhiều người dân vì muốn tiện lợi đã tự ý dùng hồ dán ảnh chân dung của mình vào ô trống trên thẻ BHYT. Tuy nhiên, hành động này không có giá trị pháp lý và có thể khiến thẻ bị coi là không hợp lệ tại các cơ sở y tế.

Theo hướng dẫn tại Công văn 4996/BHXH-CSYT năm 2014, việc dán ảnh phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt:

"Ảnh dán vào vị trí quy định trên thẻ BHYT phải có đóng dấu nổi thu nhỏ giáp lai của cơ quan BHXH giữa ảnh với thẻ BHYT... chỉ thực hiện khi người tham gia BHYT chưa có các giấy tờ tùy thân có ảnh khác."

Như vậy, nếu ảnh không có dấu giáp lai của cơ quan Bảo hiểm xã hội thì thẻ đó vẫn được coi là "thẻ chưa có ảnh" và người bệnh vẫn bắt buộc phải xuất trình thêm giấy tờ tùy thân khác.

Xu hướng thay thế thẻ giấy bằng dữ liệu số trong tương lai

Việc duy trì ô dán ảnh trên thẻ giấy có thể coi là một bước đệm trong quá trình chuyển đổi số. Theo lộ trình hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư từ ngày 01/07/2021, các bộ ngành sẽ tăng cường liên thông dữ liệu. Khi đó, thông tin về hình ảnh chân dung của người dân đã có sẵn trên hệ thống định danh điện tử.

Trong tương lai gần, người dân có thể chỉ cần sử dụng ứng dụng VssID (Bảo hiểm xã hội số) hoặc thẻ CCCD gắn chíp để đi khám chữa bệnh mà không cần lo lắng về việc dán ảnh hay mang theo thẻ BHYT giấy. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí in ấn phôi thẻ mà còn hạn chế tối đa tình trạng gian lận, mượn thẻ BHYT của người khác.

Lời khuyên cho bạn: Nếu bạn đang sử dụng thẻ BHYT mẫu mới mà chưa có ảnh, hãy luôn mang theo CCCD hoặc Giấy phép lái xe khi đi khám chữa bệnh để đảm bảo quyền lợi bảo hiểm của mình được thực hiện nhanh chóng và đúng quy định.