Ảnh minh họa: Xe ô tô biển số vàng lưu thông trên đường phố Việt Nam

Trong lộ trình siết chặt quản lý hoạt động vận tải, việc chuyển đổi sang biển số vàng đối với xe kinh doanh đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận không ít trường hợp chủ xe đã hoàn tất thủ tục đổi biển nhưng vì lý do khách quan mà chưa hoặc không còn hoạt động kinh doanh vận tải. Câu hỏi đặt ra là: Việc xe mang biển vàng nhưng chỉ sử dụng cho mục đích cá nhân có vi phạm pháp luật và phải đối mặt với hậu quả gì không?

1. Quy định về biển số vàng và đối tượng áp dụng trong năm 2023

Theo quy định tại Thông tư 58/2020/TT-BCA (vẫn đang có hiệu lực thi hành tính đến tháng 02/2023), biển số xe ô tô kinh doanh vận tải có nền màu vàng, chữ và số màu đen. Việc đổi biển này nhằm giúp cơ quan chức năng dễ dàng phân biệt và quản lý các phương tiện tham gia kinh doanh dịch vụ vận tải hàng hóa hoặc hành khách.

Cụ thể, các phương tiện thuộc diện phải đổi biển vàng bao gồm xe taxi, xe khách, xe tải kinh doanh vận tải... theo quy định tại Nghị định 10/2020/NĐ-CP. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành không cấm một chiếc xe đã đổi biển vàng nhưng tạm thời không hoạt động kinh doanh.

2. Xe biển vàng nhưng không kinh doanh: Có bị xử phạt hành chính?

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 02/2023), Nghị định 100/2019/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung chưa có chế tài xử phạt đối với hành vi xe mang biển số vàng nhưng không hoạt động kinh doanh vận tải.

Điều này có nghĩa là nếu bạn sử dụng xe biển vàng để đi lại cá nhân, đưa đón gia đình mà không thực hiện các hành vi thu tiền cước vận tải trái phép, bạn sẽ không bị Cảnh sát giao thông xử phạt về lỗi "biển số không đúng mục đích". Tuy nhiên, chủ xe cần lưu ý rằng khi đã mang biển vàng, chiếc xe đó mặc nhiên được hệ thống quản lý ghi nhận là xe kinh doanh, dẫn đến một số nghĩa vụ đi kèm.

3. Những rắc rối và hậu quả gián tiếp chủ xe có thể gặp phải

Dù không bị phạt trực tiếp, nhưng việc duy trì biển vàng cho xe không kinh doanh có thể mang lại một số bất tiện và chi phí phát sinh:

• Phí bảo hiểm dân sự: Thông thường, phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc đối với xe kinh doanh vận tải cao hơn so với xe không kinh doanh. Nếu bạn không kinh doanh nhưng vẫn để biển vàng, bạn có thể phải đóng mức phí cao hơn cần thiết.
• Chu kỳ đăng kiểm: Theo quy định, chu kỳ kiểm định của xe kinh doanh vận tải thường ngắn hơn so với xe cá nhân. Điều này khiến chủ xe mất nhiều thời gian và chi phí đăng kiểm hơn.
• Nghĩa vụ lắp đặt thiết bị: Theo Điều 14 Nghị định 10/2020/NĐ-CP, xe kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình (GPS) và trong một số trường hợp là camera. Nếu xe mang biển vàng mà không có các thiết bị này khi lưu thông, chủ xe có thể bị kiểm tra và nhắc nhở.

4. Điều kiện và thủ tục nếu quyết định kinh doanh vận tải hàng hóa

Trong trường hợp chủ xe quyết định sử dụng xe biển vàng để kinh doanh vận tải hàng hóa, cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Điều 46 Thông tư 12/2020/TT-BGTVT:

"2. Phải được niêm yết các thông tin theo quy định tại Phụ lục 14 ban hành kèm theo Thông tư này."

"6. Phù hiệu “XE TẢI” gắn trên xe tải theo mẫu quy định tại Phụ lục 16 ban hành kèm theo Thông tư này..."

"7. Phù hiệu được dán cố định tại góc trên bên phải ngay sát phía dưới vị trí của Tem kiểm định, mặt trong kính chắn gió phía trước của xe."

Ngoài ra, theo khoản 6 Điều 9 Nghị định 10/2020/NĐ-CP, xe ô tô tải kinh doanh vận tải hàng hóa thông thường phải có phù hiệu “XE TẢI” và được dán cố định phía bên phải mặt trong kính trước của xe; phải được niêm yết đầy đủ các thông tin trên xe theo hướng dẫn.

5. Lời khuyên pháp lý

Nếu gia đình bạn đã đổi sang biển vàng nhưng thực tế không có nhu cầu kinh doanh lâu dài, lời khuyên tốt nhất là nên làm thủ tục đổi lại sang biển trắng để tránh các phiền hà về đăng kiểm và bảo hiểm. Thủ tục đổi lại biển trắng hiện nay cũng khá đơn giản và được thực hiện tại cơ quan Cảnh sát giao thông nơi cấp đăng ký xe.

Ngược lại, nếu bạn vẫn muốn giữ biển vàng để thỉnh thoảng kinh doanh, hãy đảm bảo xe có đầy đủ phù hiệu, thiết bị giám sát hành trình và niêm yết thông tin đúng quy định để tránh bị xử phạt khi có lực lượng chức năng kiểm tra chuyên đề về vận tải.

Trên đây là nội dung tư vấn chi tiết dựa trên các quy định pháp luật tính đến tháng 02/2023. Hy vọng thông tin này giúp quý khách hàng có lựa chọn phù hợp cho phương tiện của mình.