Sự việc cháu bé 2 tuổi bị bắt cóc tại công viên hồ điều hòa Nguyễn Văn Cừ, TP. Bắc Ninh vào chiều ngày 21/8/2020 đã khiến dư luận cả nước bàng hoàng và lo lắng. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng công an và sự hỗ trợ từ cộng đồng mạng, cháu bé đã được giải cứu an toàn sau hơn 24 giờ mất tích. Tuy nhiên, câu hỏi về trách nhiệm pháp lý và mức hình phạt dành cho kẻ thủ ác vẫn là vấn đề được quan tâm hàng đầu.

Diễn biến vụ án gây rúng động dư luận tại Bắc Ninh

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, khoảng 17h30 ngày 21/8/2020, anh Nguyễn Văn Hưng đưa con trai là cháu Nguyễn Cao Gia Bảo (2,5 tuổi) đi chơi tại công viên hồ điều hòa Nguyễn Văn Cừ. Chỉ trong một khoảnh khắc sơ suất, cháu bé đã biến mất khỏi tầm mắt của người cha. Ngay lập tức, gia đình đã trình báo cơ quan chức năng và phát động tìm kiếm trên diện rộng.

Qua trích xuất camera an ninh, lực lượng chức năng phát hiện một người phụ nữ mặc áo trắng đã tiếp cận và dụ dỗ cháu bé đi theo. Sau hơn một ngày nỗ lực truy vết xuyên đêm qua nhiều tỉnh thành, đến tối ngày 22/8/2020, Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ đã tìm thấy cháu Gia Bảo tại xã Tân Hương, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái và bắt giữ nghi phạm Nguyễn Thị Thu (SN 1988, quê Cao Bằng).

Tại cơ quan công an, Thu khai nhận động cơ bắt cóc là để "thế thân" cho đứa con đã mất của mình nhằm lừa dối người tình để được kết hôn. Đây là một hành vi nguy hiểm, xâm phạm trực tiếp đến quyền tự do và an toàn của trẻ em.

Căn cứ pháp lý xử lý hành vi bắt cóc, chiếm đoạt trẻ em

Trong vụ việc này, hành vi của đối tượng đã cấu thành tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi. Tùy vào tính chất, mức độ và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, cơ quan tố tụng sẽ áp dụng các khung hình phạt tương ứng.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 153 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 29 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017), mức hình phạt được quy định như sau:

Điều 153. Tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi

1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác chiếm giữ hoặc giao cho người khác chiếm giữ người dưới 16 tuổi, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp;

c) Đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng;

d) Đối với từ 02 người đến 05 người;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Đối với 06 người trở lên;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

d) Làm nạn nhân chết;

đ) Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Phân tích mức án trong trường hợp cụ thể

Đối với vụ án tại Bắc Ninh, nếu đối tượng thực hiện hành vi một mình, không có các tình tiết định khung tăng nặng tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 153, thì khung hình phạt cơ bản sẽ là từ 03 năm đến 07 năm tù theo quy định tại khoản 1 Điều 153.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng cũng sẽ xem xét các yếu tố như: hành vi có tính chất chuyên nghiệp hay không, có gây tổn hại tâm thần cho cháu bé hay không để quyết định mức án chính xác nhất. Thực tế sau đó, Tòa án nhân dân TP Bắc Ninh đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Thu mức án 5 năm tù giam về tội "Chiếm đoạt người dưới 16 tuổi".

Vụ án là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho các bậc phụ huynh trong việc trông giữ con trẻ tại những nơi công cộng. Đồng thời, sự nghiêm minh của pháp luật cũng khẳng định mọi hành vi xâm phạm đến trẻ em đều sẽ bị trừng trị thích đáng.