Trong thi đấu thể thao, đặc biệt là các môn đối kháng mạnh như bóng đá, những pha va chạm quyết liệt luôn là một phần của cuộc chơi. Tuy nhiên, ranh giới giữa một pha tranh chấp nhiệt huyết và một hành vi cố ý "triệt hạ" đối thủ đôi khi rất mong manh. Khi hậu quả để lại là những chấn thương nghiêm trọng như gãy chân, đứt dây chằng, câu hỏi đặt ra là: Liệu pháp luật hình sự có can thiệp vào những tình huống trên sân cỏ?

Ranh giới giữa lỗi vô ý và hành vi cố ý trong thể thao

Để xác định một hành vi va chạm dẫn đến chấn thương có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không, cơ quan chức năng cần căn cứ vào chứng cứ chứng minh động cơ, mục đích và kết luận điều tra cụ thể. Trong bối cảnh pháp luật hiện nay (năm 2021), việc phân loại lỗi là yếu tố tiên quyết.

Nếu hành vi gây thương tích chỉ là sự cố ngoài ý muốn, phát sinh từ những tình huống tranh chấp bóng đúng luật hoặc vô tình phạm lỗi trong phạm vi chuyên môn, thì hành vi này thường không đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Đây được coi là rủi ro nghề nghiệp mà người chơi chấp nhận khi tham gia thi đấu.

Ngược lại, nếu người gây ra thương tích có động cơ trả thù, mục đích gây hại rõ ràng và cố ý thực hiện hành vi nguy hiểm (như đạp thẳng chân, dùng lực quá mức cần thiết khi bóng đã đi xa), hành vi này có dấu hiệu của Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.

Quy định nghiêm khắc tại Điều 134 Bộ luật Hình sự

Theo quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), khung hình phạt đối với hành vi cố ý gây thương tích được quy định rất chi tiết:

"1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;..."

Như vậy, chỉ cần tỷ lệ tổn thương cơ thể đạt từ 11% trở lên (ví dụ như gãy xương chân thường có tỷ lệ thương tật khá cao), người thực hiện hành vi cố ý hoàn toàn có thể bị khởi tố, truy tố và xét xử. Thậm chí, nếu tỷ lệ thương tật dưới 11% nhưng hành vi có tính chất côn đồ hoặc dùng thủ đoạn nguy hiểm, trách nhiệm hình sự vẫn có thể được áp dụng.

Lời khuyên pháp lý cho người bị hại

Nếu bạn là nạn nhân của một pha chơi xấu có chủ đích dẫn đến chấn thương nặng, bạn cần thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

• Lưu giữ bằng chứng: Video trận đấu, hình ảnh chấn thương, thông tin nhân chứng (trọng tài, cầu thủ khác).
• Giám định thương tích: Đây là căn cứ quan trọng nhất để xác định mức độ vi phạm.
• Trình báo cơ quan chức năng: Gửi đơn tố giác tội phạm đến Cơ quan Cảnh sát điều tra có thẩm quyền để yêu cầu làm rõ động cơ của người gây thương tích.

Tinh thần thể thao cao thượng luôn đề cao sự an toàn của đối thủ. Mọi hành vi mượn danh thi đấu để thực hiện các hành vi bạo lực đều sẽ bị pháp luật xử lý nghiêm minh nhằm duy trì sự công bằng và văn minh trong xã hội.