Trong bối cảnh kinh tế biến động, tình trạng doanh nghiệp nợ đọng tiền đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đang trở thành nỗi ám ảnh đối với nhiều lao động nữ. Câu hỏi khiến các mẹ bầu mất ăn mất ngủ chính là: Liệu sai phạm của công ty có tước đi quyền lợi sát sườn của người mẹ và em bé trong giai đoạn thai sản?

Điều kiện hưởng thai sản theo quy định mới nhất

Theo quy định tại Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nữ sinh con sẽ được hưởng chế độ thai sản nếu đáp ứng các điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm. Cụ thể, người mẹ phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

Đối với trường hợp đặc biệt phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ, điều kiện có phần nới lỏng hơn khi chỉ cần đóng từ đủ 03 tháng trở lên trong khoảng thời gian 12 tháng trước khi sinh, nhưng tổng thời gian đóng BHXH phải từ đủ 12 tháng trở lên.

Công ty nợ BHXH, mẹ bầu vẫn có cơ hội nhận tiền thai sản?

Tin vui cho các mẹ bầu là pháp luật Việt Nam luôn ưu tiên bảo vệ quyền lợi của đối tượng yếu thế. Dù công ty đang nợ tiền đóng BHXH hằng tháng, quyền lợi thai sản vẫn có khả năng được giải quyết nhờ cơ chế "đóng bù" hoặc "xác nhận rời".

Căn cứ theo khoản 1.2 Điều 46 Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định:

"Đối với đơn vị nợ tiền đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, nếu người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt HĐLĐ, HĐLV thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định, cơ quan BHXH xác nhận sổ BHXH để kịp thời giải quyết chế độ BHXH cho người lao động."

Như vậy, nếu bạn đã tích lũy đủ thời gian đóng bảo hiểm trước giai đoạn công ty nợ, hoặc công ty thực hiện đóng bù riêng cho trường hợp của bạn, cơ quan BHXH vẫn sẽ chi trả tiền thai sản như bình thường.

Quyền lợi BHYT khi đi sinh: Ai sẽ chi trả viện phí?

Khác với chế độ thai sản (nhận tiền mặt), quyền lợi Bảo hiểm y tế (BHYT) lại phụ thuộc trực tiếp vào việc đóng tiền hằng tháng. Theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP, giá trị sử dụng của thẻ BHYT tương ứng với số tiền đã đóng. Nếu doanh nghiệp nợ tiền BHYT từ 30 ngày trở lên, thẻ của người lao động sẽ bị khóa.

Tuy nhiên, người lao động không cần quá lo lắng. Theo Luật Bảo hiểm y tế, trong trường hợp này, doanh nghiệp phải có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT mà người lao động đã phải tự chi trả.

Lời khuyên pháp lý để bảo vệ quyền lợi

Nếu phát hiện công ty cố tình trốn đóng BHXH làm ảnh hưởng đến việc sinh con, người lao động cần chủ động thực hiện các bước sau:

• Yêu cầu Ban lãnh đạo công ty đóng bù riêng cho mình để chốt sổ BHXH.
• Khiếu nại lên Công đoàn cơ sở hoặc Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở để yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Đừng để sự thiếu hiểu biết về pháp luật khiến bạn mất đi những quyền lợi chính đáng trong giai đoạn quan trọng nhất của cuộc đời.