Trong đời sống hôn nhân, không hiếm trường hợp sau khi nộp đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, các cặp vợ chồng lại mong muốn hàn gắn hoặc một bên thay đổi ý định. Lúc này, câu hỏi đặt ra là liệu việc rút đơn có cần sự đồng ý của người còn lại hay không và thủ tục thực hiện như thế nào để đảm bảo quyền lợi hợp pháp?

Quyền tự quyết trong việc rút yêu cầu ly hôn

Theo quy định tại khoản 4 Điều 70 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, đương sự có quyền giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu của mình. Đối với vụ việc ly hôn thuận tình, bản chất là một việc dân sự mà ở đó vợ và chồng cùng là người yêu cầu Tòa án công nhận sự tự nguyện ly hôn.

Pháp luật tôn trọng quyền tự quyết của cá nhân trong quan hệ hôn nhân. Do đó, khi một trong hai bên (vợ hoặc chồng) không còn muốn ly hôn, họ hoàn toàn có quyền rút lại yêu cầu đã nộp. Tuy nhiên, hệ quả của việc rút đơn sẽ phụ thuộc mật thiết vào thời điểm mà yêu cầu này được đưa ra.

Trình tự rút đơn ly hôn qua các giai đoạn tố tụng

Tùy thuộc vào việc Tòa án đã thụ lý vụ việc hay chưa, quy trình xử lý sẽ có những khác biệt đáng lưu ý:

1. Giai đoạn trước khi Tòa án thụ lý vụ việc

Đây là giai đoạn sớm nhất khi đơn mới được nộp và đang trong quá trình xem xét. Căn cứ theo quy định về thủ tục nhận và xử lý đơn tại Điều 191 và Điều 363 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, trong thời hạn chuẩn bị thụ lý, nếu người khởi kiện hoặc người yêu cầu rút đơn, Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện/đơn yêu cầu.

Ở giai đoạn này, việc rút đơn diễn ra khá đơn giản. Vợ hoặc chồng chỉ cần làm đơn xin rút yêu cầu nộp cho bộ phận tiếp nhận của Tòa án. Tòa án sẽ thực hiện thủ tục trả lại hồ sơ và vụ việc xem như chưa từng phát sinh tại cơ quan tư pháp.

2. Giai đoạn sau khi Tòa án đã thụ lý nhưng chưa mở phiên họp

Khi Tòa án đã ra thông báo thụ lý và các bên đã nộp lệ phí, vụ việc chính thức bước vào giai đoạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu. Theo điểm c khoản 2 Điều 366 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, nếu người yêu cầu rút đơn yêu cầu thì Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết việc dân sự.

Đáng chú ý, trong vụ việc thuận tình ly hôn, nếu một bên rút yêu cầu nhưng bên kia vẫn muốn ly hôn, Tòa án sẽ không đình chỉ toàn bộ mà có thể chuyển sang giải quyết theo thủ tục vụ án ly hôn đơn phương nếu có yêu cầu từ phía còn lại theo quy định tại Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014.

3. Giai đoạn tại phiên họp giải quyết yêu cầu ly hôn

Tại phiên họp, nếu vợ hoặc chồng tự nguyện rút yêu cầu ly hôn, Hội đồng giải quyết việc dân sự sẽ căn cứ vào sự tự nguyện này để đình chỉ việc giải quyết. Quy định này nhằm tối đa hóa cơ hội đoàn tụ cho các cặp vợ chồng ngay cả khi vụ việc đã đi đến những bước cuối cùng của quy trình tố tụng.

Rút đơn thuận tình có cần sự đồng ý của đối phương?

Về mặt nguyên tắc, quyền rút yêu cầu là quyền cá nhân của người đã đưa ra yêu cầu đó. Bạn không cần sự "cho phép" hay "đồng ý" của vợ/chồng để rút lại chữ ký hoặc yêu cầu của mình trong đơn thuận tình ly hôn. Tuy nhiên, bạn có nghĩa vụ thông báo cho đối phương và Tòa án về quyết định này.

Cần lưu ý rằng, việc bạn rút đơn thuận tình không đồng nghĩa với việc vụ việc ly hôn chắc chắn sẽ dừng lại mãi mãi. Nếu người vợ hoặc chồng vẫn giữ ý định chấm dứt quan hệ hôn nhân, họ có quyền nộp đơn khởi kiện ly hôn đơn phương. Khi đó, vụ việc sẽ được giải quyết theo một trình tự tố tụng khác, có tranh chấp và đòi hỏi các căn cứ pháp lý về tình trạng trầm trọng của hôn nhân theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Thẩm phán giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Tóm lại, việc rút đơn ly hôn thuận tình là một quyền lợi hợp pháp thể hiện sự thay đổi trong ý chí của đương sự. Để quá trình này diễn ra thuận lợi, người dân nên tìm hiểu kỹ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 hoặc tham vấn ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để bảo vệ tốt nhất quyền lợi của mình cũng như các thành viên trong gia đình.