Trong niềm hạnh phúc đón chào thành viên mới, việc chuẩn bị hồ sơ giấy tờ để đăng ký khai sinh cho con là ưu tiên hàng đầu của mỗi gia đình. Tuy nhiên, không ít trường hợp vì sơ suất mà cha mẹ làm thất lạc hoặc làm mất Giấy chứng sinh – một trong những thành phần hồ sơ bắt buộc. Câu hỏi đặt ra là: Liệu mất giấy chứng sinh thì có thể làm thủ tục đăng ký khai sinh được không? Câu trả lời là HOÀN TOÀN ĐƯỢC, nếu cha mẹ nắm rõ các quy định pháp lý sau đây.

1. Đăng ký khai sinh có bắt buộc phải nộp Giấy chứng sinh?

Theo quy định tại Điều 16 Luật Hộ tịch 2014, hồ sơ đăng ký khai sinh thông thường bao gồm:

• Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu quy định;
• Giấy chứng sinh do cơ sở y tế nơi trẻ sinh ra cấp.

Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam luôn có những quy định mang tính mở để đảm bảo quyền được khai sinh của trẻ em. Cụ thể, cũng tại khoản 1 Điều 16 Luật Hộ tịch 2014 quy định rõ:

"Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh..."

Như vậy, Giấy chứng sinh không phải là giấy tờ duy nhất và không thể thay thế. Khi bị mất, cha mẹ có thể sử dụng văn bản xác nhận của người làm chứng hoặc giấy cam đoan để thay thế khi làm thủ tục tại Ủy ban nhân dân cấp xã.

2. Quy trình xin cấp lại Giấy chứng sinh bị mất

Thay vì sử dụng giấy cam đoan (vốn có thể khiến thủ tục xác minh kéo dài hơn), giải pháp tối ưu nhất là xin cấp lại bản chính Giấy chứng sinh. Thủ tục này được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 17/2012/TT-BYT của Bộ Y tế.

Hồ sơ xin cấp lại bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp lại Giấy chứng sinh: Theo mẫu quy định tại Phụ lục 03 ban hành kèm theo Thông tư 17/2012/TT-BYT.
• Xác nhận của địa phương: Đơn phải có xác nhận của Tổ trưởng Tổ dân phố hoặc Trưởng thôn về việc sinh và trẻ đang sinh sống tại địa bàn.

Thời gian giải quyết:

Sau khi nhận đủ hồ sơ, trong thời hạn 02 ngày làm việc, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi đã cấp Giấy chứng sinh lần đầu có trách nhiệm cấp lại giấy mới cho gia đình. Giấy chứng sinh cấp lại sẽ được đóng dấu “Cấp lại” và ghi rõ thông tin về số, quyển số của giấy cũ để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý hộ tịch.

3. Bản sao Giấy chứng sinh có được chấp nhận không?

Nhiều gia đình có thói quen đi công chứng, chứng thực Giấy chứng sinh thành nhiều bản sao để lưu trữ. Tuy nhiên, theo quy định tại Quyết định 1872/QĐ-BTP năm 2020, khi đăng ký khai sinh, người dân bắt buộc phải nộp bản chính Giấy chứng sinh.

Cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ không tiếp nhận bản sao (kể cả bản sao có chứng thực) để thay thế cho bản chính trong thủ tục này. Do đó, nếu chỉ còn bản sao, cha mẹ vẫn phải quay lại cơ sở y tế để thực hiện thủ tục xin cấp lại bản chính như đã hướng dẫn ở mục 2.

4. Lời khuyên pháp lý cho cha mẹ

Để quá trình đăng ký khai sinh cho con diễn ra thuận lợi, tránh những rắc rối phát sinh khi mất giấy tờ, cha mẹ cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ thông tin: Ngay khi nhận Giấy chứng sinh từ bệnh viện, hãy kiểm tra chính xác họ tên mẹ, ngày giờ sinh, giới tính của trẻ.
• Lưu trữ cẩn thận: Nên để Giấy chứng sinh cùng với các giấy tờ quan trọng khác như Sổ hộ khẩu, Căn cước công dân để dễ tìm kiếm.
• Thực hiện khai sinh đúng hạn: Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha, mẹ hoặc người thân có trách nhiệm đi đăng ký khai sinh cho trẻ.

Việc mất Giấy chứng sinh tuy gây ra một số phiền toái về mặt hành chính nhưng không phải là rào cản không thể vượt qua. Với sự hướng dẫn của Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản dưới luật, quyền lợi của trẻ em luôn được đặt lên hàng đầu.