Bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) hay thường gọi là bằng cấp 3 là văn bằng quan trọng, gắn liền với quá trình học tập và là điều kiện cần để thực hiện các thủ tục du học, xin việc hoặc học lên cao. Tuy nhiên, không ít trường hợp người dân vô tình làm thất lạc hoặc hư hỏng văn bằng này. Vậy pháp luật hiện hành quy định thế nào về việc cấp lại bằng tốt nghiệp cấp 3?

Bằng tốt nghiệp cấp 3 có được cấp lại bản chính không?

Đây là thắc mắc chung của rất nhiều người khi chẳng may làm mất bằng. Theo quy định tại Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nguyên tắc quản lý văn bằng, chứng chỉ được quy định rất chặt chẽ.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 2 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư này nêu rõ:

"Văn bằng, chứng chỉ được cấp một lần, trừ trường hợp quy định tại Điều 18 của Quy chế này."

Như vậy, về nguyên tắc, bản chính bằng tốt nghiệp cấp 3 chỉ được cấp một lần duy nhất. Pháp luật không cho phép cấp lại bản chính trong trường hợp người học làm mất, cháy hoặc hư hỏng do lỗi cá nhân.

Trường hợp ngoại lệ duy nhất được cấp lại bản chính là khi phát hiện văn bằng đã cấp bị viết sai do lỗi của cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng (theo quy định tại Điều 18 Quy chế).

Giải pháp thay thế: Xin cấp bản sao từ sổ gốc

Dù không được cấp lại bản chính, nhưng người dân hoàn toàn có thể yên tâm vì có thể thực hiện thủ tục xin cấp bản sao văn bằng từ sổ gốc. Giá trị pháp lý của bản sao này đã được pháp luật công nhận rộng rãi.

Theo Điều 28 Quy chế, bản sao văn bằng từ sổ gốc có giá trị sử dụng thay cho bản chính trong các giao dịch, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Điều này có nghĩa là bạn hoàn toàn có thể dùng bản sao này để nộp hồ sơ xin việc, xét tuyển đại học hoặc làm các thủ tục hành chính khác mà không gặp trở ngại nào.

Thủ tục và thời gian làm lại bằng tốt nghiệp cấp 3 (bản sao)

Trình tự thực hiện việc xin cấp bản sao được quy định tại Điều 31 Quy chế như sau:

1. Hồ sơ cần chuẩn bị

• Đơn đề nghị: Cấp bản sao văn bằng, chứng chỉ (theo mẫu).
• Giấy tờ tùy thân: Bản chính hoặc bản sao có chứng thực Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng để cán bộ tiếp nhận hồ sơ đối chiếu.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ: Trong trường hợp người yêu cầu là người đại diện theo pháp luật, người thừa kế hoặc người được ủy quyền.

2. Nơi nộp hồ sơ

Người dân nộp hồ sơ tại cơ quan đang quản lý sổ gốc cấp văn bằng. Thông thường đối với bằng tốt nghiệp cấp 3, cơ quan thẩm quyền là Sở Giáo dục và Đào tạo nơi bạn đã theo học và tốt nghiệp.

3. Thời gian giải quyết

Thời gian thực hiện thủ tục này rất nhanh chóng:

• Trong ngày: Nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu trước 15 giờ.
• Ngày làm việc tiếp theo: Nếu tiếp nhận yêu cầu sau 15 giờ.
• Kéo dài không quá 02 ngày làm việc: Trong trường hợp yêu cầu gửi qua đường bưu điện hoặc cần xác minh đối chiếu phức tạp.

Lệ phí thực hiện là bao nhiêu?

Hiện nay, mức lệ phí cấp bản sao văn bằng từ sổ gốc do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, nên mỗi địa phương sẽ có mức thu khác nhau. Thông thường, mức phí này dao động từ 5.000 đồng đến 10.000 đồng cho mỗi bản sao.

Đáng chú ý, một số địa phương đã thực hiện chính sách miễn lệ phí này nhằm hỗ trợ người dân. Ví dụ, tại Hà Nội, từ ngày 01/03/2024, người dân không phải nộp lệ phí khi thực hiện thủ tục cấp bản sao bằng tốt nghiệp cấp 3 trực tuyến hoặc trực tiếp tại bộ phận một cửa.

Tóm lại, dù không thể làm lại bản chính bằng tốt nghiệp cấp 3 khi bị mất, nhưng việc xin cấp bản sao từ sổ gốc là thủ tục đơn giản, nhanh chóng và có giá trị pháp lý tương đương trong hầu hết các giao dịch. Người dân nên chủ động liên hệ với Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương để được hướng dẫn chi tiết nhất.