Việc lập di chúc là quyền tự định đoạt tài sản thiêng liêng của mỗi cá nhân trước khi qua đời. Tuy nhiên, trong cuộc sống, ý chí của con người có thể thay đổi theo thời gian và hoàn cảnh. Câu hỏi đặt ra là: Khi bạn quyết định lập một bản di chúc mới, liệu có bắt buộc phải thực hiện các thủ tục rườm rà để hủy bỏ bản di chúc đã lập trước đó hay không?

Di chúc mới "soán ngôi" di chúc cũ: Có cần làm thủ tục hủy bỏ?

Theo quy định tại Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có toàn quyền chỉ định người thừa kế, phân định di sản hoặc thậm chí là truất quyền hưởng di sản của bất kỳ ai. Để đảm bảo tính pháp lý, di chúc phải đáp ứng các điều kiện về sự minh mẫn, tự nguyện và nội dung không trái đạo đức xã hội theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015.

Về vấn đề thay đổi di chúc, Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015 đã nêu rõ quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc. Đặc biệt, tại khoản 3 của Điều này khẳng định:

"3. Trường hợp người lập di chúc thay thế di chúc bằng di chúc mới thì di chúc trước bị hủy bỏ."

Như vậy, pháp luật Việt Nam thừa nhận cơ chế tự động hủy bỏ. Khi một bản di chúc mới được lập hợp pháp để thay thế bản cũ, bản cũ sẽ mặc nhiên mất hiệu lực mà người lập không nhất thiết phải thực hiện một thủ tục hủy bỏ riêng biệt nào khác. Điều này cũng được củng cố tại khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015: Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực.

Thủ tục hủy bỏ di chúc đã công chứng: Khi nào thực sự cần thiết?

Mặc dù không bắt buộc, nhưng trong một số trường hợp, người lập di chúc vẫn muốn chủ động hủy bỏ bản di chúc đã công chứng để tránh những tranh chấp không đáng có sau này. Theo Điều 56 Luật Công chứng 2014, việc hủy bỏ di chúc có thể được thực hiện tại bất kỳ tổ chức hành nghề công chứng nào.

Hồ sơ và quy trình thực hiện

Để thực hiện thủ tục này, người lập di chúc cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

• Bản chính di chúc đã lập trước đó.
• Giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu còn hạn).
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (Sổ đỏ, sổ tiết kiệm...).
• Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu.

Thời gian giải quyết thông thường là 02 ngày làm việc. Trong trường hợp phức tạp cần xác minh, thời gian có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày làm việc theo quy định tại Điều 43 Luật Công chứng 2014.

Chi phí thực hiện là bao nhiêu?

Mức phí công chứng cho việc hủy bỏ di chúc hiện nay khá thấp, chỉ khoảng 25.000 đồng/trường hợp (chưa bao gồm thù lao soạn thảo văn bản và các chi phí dịch vụ khác của văn phòng công chứng). Đây là một khoản đầu tư nhỏ để đổi lấy sự an tâm tuyệt đối về mặt pháp lý cho di sản của bạn.

Tóm lại, việc lập di chúc mới là cách nhanh nhất và hiệu quả nhất để thay thế ý nguyện cũ. Tuy nhiên, để đảm bảo mọi thứ diễn ra suôn sẻ, bạn nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý hoặc công chứng viên để bản di chúc mới có hiệu lực cao nhất.