Việc triển khai mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam với màu xanh tím than hiện đại từng vấp phải những phản ứng bất ngờ từ một số quốc gia châu Âu. Câu chuyện xoay quanh việc thiếu trường thông tin "Nơi sinh" đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận và đặt ra nhiều câu hỏi về quy chuẩn quốc tế cũng như quy định pháp luật nội địa.

Cú sốc từ việc hộ chiếu mẫu mới bị từ chối visa

Vào thời điểm mới ra mắt, liên tiếp các quốc gia như Đức, Tây Ban Nha và Cộng hòa Séc đã đưa ra thông báo tạm dừng công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam. Lý do chính yếu được đưa ra là sự thiếu vắng thông tin về nơi sinh trên trang nhân thân của hộ chiếu.

Theo quan điểm của các cơ quan ngoại giao này, nơi sinh là một thông tin quan trọng để xác định danh tính cá nhân một cách chính xác nhất, đặc biệt là trong việc đối chiếu với cơ sở dữ liệu tội phạm và an ninh quốc tế. Việc thiếu thông tin này có thể bị coi là một kẽ hở trong kiểm soát biên giới, khiến cá nhân có thể che giấu danh tính thực sự của mình.

Quy định của pháp luật Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế ICAO

Dưới góc độ pháp lý, mẫu hộ chiếu mới được Bộ Công an ban hành dựa trên Thông tư 73/2021/TT-BCA. Theo quy định tại khoản 3 Điều 6 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, các thông tin trên hộ chiếu bao gồm: Ảnh; họ, tên; ngày tháng năm sinh; giới tính; quốc tịch; ký hiệu, số hộ chiếu; ngày cấp, cơ quan cấp; ngày hết hạn và số định danh cá nhân.

Đáng chú ý, theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), thông tin về nơi sinh không phải là trường thông tin bắt buộc phải hiển thị trên hộ chiếu. Đây là lý do vì sao nhiều quốc gia phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Áo cũng không ghi nơi sinh trên hộ chiếu của họ.

Giải pháp khắc phục và những lưu ý quan trọng cho công dân

Để tháo gỡ khó khăn cho công dân, Bộ Công an đã nhanh chóng ban hành Thông tư 68/2022/TT-BCA và sau đó là Thông tư 31/2023/TT-BCA để bổ sung thông tin "Nơi sinh" vào trang nhân thân của hộ chiếu.

"Hộ chiếu được cấp trước ngày 01 tháng 01 năm 2023 theo các mẫu đã ban hành trước đây vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trong hộ chiếu."

Hiện nay, tất cả các mẫu hộ chiếu mới cấp đều đã hiển thị đầy đủ thông tin nơi sinh, giúp công dân thuận tiện trong việc xin thị thực và nhập cảnh vào tất cả các quốc gia trên thế giới. Đối với những người đang sử dụng mẫu hộ chiếu cũ chưa có nơi sinh, có thể thực hiện thủ tục bị chú thông tin nơi sinh tại các cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để đảm bảo hành trình không bị gián đoạn.

Việc nắm vững các quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 và các văn bản hướng dẫn là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân khi tham gia các hoạt động quốc tế.