Tình huống pháp lý: May mắn bất ngờ và nỗi lo tranh chấp

Trong đời sống hàng ngày, việc bạn bè, đồng nghiệp hay người thân cùng nhau "hùn hạp" một vài chục ngàn đồng để mua chung những tờ vé số kiến thiết là điều hết sức bình thường. Tuy nhiên, câu chuyện sẽ trở nên phức tạp khi một trong những tờ vé số đó bất ngờ trúng giải đặc biệt với giá trị lên đến hàng tỷ đồng. Lúc này, nếu các bên không có sự thỏa thuận rõ ràng từ trước, những tranh chấp về việc ai là chủ sở hữu thực sự và tỷ lệ phân chia tiền thưởng rất dễ xảy ra.

Dưới góc độ pháp lý, việc hai hoặc nhiều người cùng đóng góp tiền để mua một tài sản (ở đây là tờ vé số) sẽ xác lập một quan hệ sở hữu đặc biệt. Để giải quyết vấn đề này, chúng ta cần căn cứ vào các quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Xác lập quyền sở hữu chung đối với tờ vé số

Khi bạn và một người khác (ví dụ là anh A) thỏa thuận góp tiền, mỗi người một nửa để mua một tờ vé số, thì ngay tại thời điểm giao dịch mua bán hoàn tất, tờ vé số đó được xác định là tài sản chung của cả hai người. Cụ thể, đây là hình thức sở hữu chung theo phần, trong đó phần quyền sở hữu của mỗi người tương ứng với số tiền mà họ đã đóng góp.

Vì tờ vé số là tài sản chung, nên mọi quyền lợi phát sinh từ tài sản này, bao gồm cả giải thưởng trúng số (được coi là hoa lợi, lợi tức), cũng phải thuộc về các chủ sở hữu chung.

Quy định của pháp luật về việc hưởng lợi từ tài sản chung

Liên quan đến việc khai thác và hưởng lợi từ tài sản thuộc sở hữu chung, Điều 217 Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định rất rõ ràng như sau:

“Điều 217. Sử dụng tài sản chung

1. Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản chung tương ứng với phần quyền sở hữu của mình, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

2. Các chủ sở hữu chung hợp nhất có quyền ngang nhau trong việc khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản chung, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Như vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 217 Bộ luật Dân sự 2015, nếu không có thỏa thuận nào khác, số tiền thưởng trúng số sẽ được chia theo tỷ lệ góp vốn. Trong trường hợp mỗi người góp 50% số tiền mua vé, số tiền thưởng sau khi trừ các khoản thuế theo quy định sẽ được chia đều cho cả hai.

Làm thế nào để bảo vệ quyền lợi khi trúng số chung?

Mặc dù luật pháp đã quy định rõ, nhưng trên thực tế, việc chứng minh có sự "góp tiền mua chung" thường gặp khó khăn nếu chỉ thỏa thuận bằng miệng. Để tránh những rắc rối không đáng có, người dân nên lưu ý một số điểm sau:

• Thỏa thuận rõ ràng: Ngay khi góp tiền, nên có sự xác nhận (qua tin nhắn, ghi âm hoặc có người làm chứng) về việc mua chung tờ vé số nào, số seri bao nhiêu.
• Giữ bằng chứng: Chụp ảnh tờ vé số cùng với các bên tham gia góp tiền là một cách đơn giản nhưng hiệu quả để xác lập bằng chứng.
• Thực hiện nghĩa vụ thuế: Khi đi nhận thưởng, các bên nên cùng có mặt để làm thủ tục, đảm bảo tính minh bạch trong việc đóng thuế thu nhập cá nhân và nhận phần tiền tương ứng.

Kết luận: Nếu bạn có đủ bằng chứng chứng minh tờ vé số trúng độc đắc là tài sản mua chung, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu chia phần tiền thưởng tương ứng với tỷ lệ mình đã góp. Trong trường hợp bên giữ vé không chịu phân chia, bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp dân sự này.

Nội dung tư vấn trên được thực hiện dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 11/2022. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào khác, vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư của chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết hơn.