Đặt tên cho con là một trong những quyết định quan trọng nhất của cha mẹ khi chào đón thành viên mới. Tuy nhiên, thực tế có không ít trường hợp sau khi đã hoàn tất thủ tục đăng ký khai sinh, cha mẹ lại cảm thấy cái tên đó không còn phù hợp, không mang lại may mắn hoặc đơn giản là... không còn thích nữa. Vậy, dưới góc độ pháp lý vào thời điểm năm 2024, liệu lý do "không thích" có đủ sức nặng để cơ quan chức năng chấp nhận thay đổi tên trên Giấy khai sinh?

Lý do "không thích" có được pháp luật chấp nhận để đổi tên con?

Căn cứ theo quy định tại Điều 28 Bộ luật Dân sự 2015, quyền thay đổi tên của cá nhân được bảo hộ nhưng phải thuộc các trường hợp cụ thể do pháp luật quy định. Đáng chú ý, trong danh sách các căn cứ được phép thay đổi tên, không có quy định nào cho phép đổi tên chỉ vì sở thích cá nhân hoặc cảm tính của cha mẹ.

Cụ thể, các trường hợp được pháp luật cho phép thay đổi tên bao gồm:

• Theo yêu cầu của người có tên mà việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;
• Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại tên mà cán bộ hộ tịch đã ghi trong Giấy khai sinh;
• Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con;
• Thay đổi tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
• Thay đổi tên của vợ, chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ hoặc chồng là công dân hoặc lấy lại tên trước khi thay đổi;
• Thay đổi tên của người đã xác định lại giới tính, người đã chuyển đổi giới tính;
• Các trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.

Như vậy, nếu cha mẹ chỉ đưa ra lý do là "không thích tên cũ" mà không chứng minh được việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến danh dự hay lợi ích hợp pháp của trẻ, thì cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ từ chối giải quyết yêu cầu này.

Thủ tục đổi tên cho con năm 2024: Những điều cần lưu ý

Trong trường hợp yêu cầu đổi tên thuộc một trong các căn cứ pháp lý nêu trên, cha mẹ cần thực hiện thủ tục thay đổi, cải chính hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP.

1. Điều kiện về sự đồng ý

Theo khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự 2015 và khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP:

• Việc thay đổi họ, tên cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai.
• Đối với trẻ từ đủ 09 tuổi trở lên, việc thay đổi tên còn bắt buộc phải có sự đồng ý của chính đứa trẻ đó.

2. Hồ sơ cần chuẩn bị

Cha mẹ cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau để nộp tại cơ quan có thẩm quyền:

• Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc (theo mẫu quy định);
• Bản chính Giấy khai sinh của người cần thay đổi tên;
• Các giấy tờ, tài liệu liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi tên (ví dụ: tài liệu chứng minh tên cũ gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến danh dự...);
• Giấy tờ tùy thân của người đi đăng ký (CCCD/Hộ chiếu còn giá trị).

3. Thẩm quyền và thời gian giải quyết

Căn cứ Điều 27 và Điều 46 Luật Hộ tịch 2014:

• UBND cấp xã: Nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi họ, tên cho người chưa đủ 14 tuổi.
• UBND cấp huyện: Có thẩm quyền giải quyết cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú ở trong nước.

Thời hạn giải quyết thông thường là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thêm, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 03 ngày làm việc tiếp theo.

Lệ phí và các lưu ý quan trọng khác

Mức lệ phí thay đổi tên trong Giấy khai sinh do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tùy theo từng địa phương. Tuy nhiên, theo quy định tại các văn bản hướng dẫn về phí và lệ phí, những trường hợp đăng ký hộ tịch cho người thuộc gia đình có công với cách mạng; người thuộc hộ nghèo; người khuyết tật thường sẽ được miễn lệ phí.

"Cải chính hộ tịch theo quy định của Luật hộ tịch là việc chỉnh sửa thông tin cá nhân trong Sổ hộ tịch hoặc trong bản chính giấy tờ hộ tịch và chỉ được thực hiện khi có sai sót trong đăng ký hộ tịch."

Lời khuyên pháp lý: Việc thay đổi tên sẽ kéo theo hàng loạt các thay đổi về giấy tờ liên quan sau này như học bạ, bảo hiểm y tế, các loại bằng cấp... Do đó, cha mẹ nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định thực hiện thủ tục này. Nếu lý do chỉ xuất phát từ sở thích nhất thời, việc duy trì tên cũ thường sẽ giúp trẻ tránh được những rắc rối hành chính không đáng có trong tương lai.

Trên đây là thông tin chi tiết về việc đổi tên con trong Giấy khai sinh vì không thích. Nếu quý độc giả cần hỗ trợ tư vấn chuyên sâu hơn về các thủ tục hộ tịch, vui lòng liên hệ tổng đài pháp luật để được các chuyên gia giải đáp kịp thời.