Bán trà đá có thuộc đối tượng phải đăng ký kinh doanh?

Tại Việt Nam, hình ảnh những quán trà đá vỉa hè đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, việc kinh doanh này được điều chỉnh bởi các quy định khá chặt chẽ. Câu hỏi đặt ra là liệu một quán trà đá nhỏ lẻ có cần phải thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh như các doanh nghiệp hay hộ kinh doanh thông thường hay không?

Căn cứ theo quy định tại Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, pháp luật cũng dự liệu các trường hợp đặc thù không bắt buộc phải đăng ký.

Các trường hợp không phải đăng ký kinh doanh theo quy định

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định các đối tượng sau đây không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện:

• Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối;
• Những người bán hàng rong, quà vặt;
• Những người buôn chuyến (mua hàng từ nơi khác về theo từng chuyến để bán cho người mua buôn hoặc người bán lẻ);
• Những người kinh doanh lưu động (bán hàng rong trên các phương tiện di chuyển);
• Những người làm dịch vụ có thu nhập thấp.

Đặc biệt, để làm rõ hơn về các đối tượng này, Nghị định 39/2007/NĐ-CP của Chính phủ đã định nghĩa chi tiết tại Điều 3 về cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh. Trong đó, "Bán quà vặt" được hiểu là hoạt động bán quà bánh, đồ ăn, nước uống (hàng nước) có hoặc không có địa điểm cố định.

Như vậy, việc bán trà đá được xếp vào nhóm bán quà vặt (hàng nước) và theo quy định hiện hành, chủ quán trà đá KHÔNG PHẢI đăng ký kinh doanh.

Rủi ro pháp lý: Bán trà đá vỉa hè có thể bị xử phạt nặng?

Dù không cần đăng ký kinh doanh, nhưng người bán trà đá cần đặc biệt lưu ý về địa điểm kinh doanh. Việc tận dụng vỉa hè, lòng đường để bày bàn ghế, phục vụ khách hàng thường xuyên vi phạm các quy định về trật tự an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.

Quy định về sử dụng hè phố, lòng đường

Theo Luật Giao thông đường bộ 2008, cụ thể là tại khoản 1 Điều 36 quy định: "Lòng đường và hè phố chỉ được sử dụng cho mục đích giao thông". Các hành vi sử dụng trái phép lòng đường, lề đường, hè phố đều bị nghiêm cấm theo quy định tại khoản 2 Điều 8 của Luật này.

Mức xử phạt vi phạm hành chính năm 2022

Tại thời điểm tháng 5/2022, mức xử phạt đối với hành vi chiếm dụng vỉa hè để kinh doanh được áp dụng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Cụ thể:

Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây: Sử dụng trái phép lòng đường đô thị, hè phố để: Họp chợ; kinh doanh dịch vụ ăn uống; bày, bán hàng hóa; sửa chữa phương tiện, máy móc, thiết bị; rửa xe; đặt, treo biển hiệu, biển quảng cáo; xây, đặt bục bệ; làm mái che hoặc thực hiện các hoạt động khác gây cản trở giao thông.

Như vậy, nếu người bán trà đá bày bàn ghế chiếm dụng không gian vỉa hè dành cho người đi bộ hoặc lòng đường dành cho phương tiện giao thông, họ có thể đối mặt với mức phạt lên đến 3 triệu đồng. Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn buộc phải thu dọn hàng hóa, bàn ghế và hoàn trả lại nguyên trạng lòng đường, hè phố.

Lời khuyên cho người kinh doanh trà đá

Để việc kinh doanh trà đá diễn ra thuận lợi và đúng pháp luật, người dân cần lưu ý:

1. Lựa chọn địa điểm: Nên kinh doanh tại các mặt bằng có địa chỉ cụ thể, không lấn chiếm không gian công cộng.
2. Vệ sinh an toàn thực phẩm: Dù không phải đăng ký kinh doanh nhưng vẫn phải đảm bảo các tiêu chuẩn về vệ sinh để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
3. Tuân thủ quy định địa phương: Một số khu vực có thể có quy định riêng về mức thu nhập thấp hoặc các tuyến phố cấm bán hàng rong, cần tìm hiểu kỹ để tránh bị xử phạt.

Tóm lại, bán trà đá là một công việc mưu sinh chính đáng và được pháp luật tạo điều kiện không phải đăng ký kinh doanh rườm rà. Tuy nhiên, việc thượng tôn pháp luật về trật tự đô thị là trách nhiệm của mỗi cá nhân để xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn.