Việc phân chia di sản thừa kế khi một bên vợ hoặc chồng qua đời thường nảy sinh nhiều vướng mắc pháp lý phức tạp, đặc biệt là đối với tài sản chung là quyền sử dụng đất. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục sang tên Sổ đỏ cho con trong trường hợp mẹ mất đột ngột và ba vẫn còn sống, dựa trên các quy định pháp luật hiện hành năm 2020.

Quy định về thời điểm mở thừa kế và quyền định đoạt tài sản

Theo quy định tại Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trong trường hợp này, khi mẹ bạn qua đời, quyền thừa kế đối với phần tài sản của mẹ bạn chính thức được xác lập.

Điều 611. Thời điểm, địa điểm mở thừa kế
1. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật này.

Vì ba của bạn hiện vẫn còn sống, nên theo pháp luật dân sự, ba bạn chưa thể để lại di sản thừa kế cho bạn. Thừa kế chỉ xảy ra khi người để lại di sản đã chết. Do đó, hình thức "nhận thừa kế" từ ba tại thời điểm này là không phù hợp về mặt pháp lý. Tuy nhiên, ba bạn hoàn toàn có quyền thực hiện việc tặng cho phần tài sản thuộc sở hữu của mình cho con cái theo quy định về giao dịch dân sự.

Xác định khối tài sản chung của vợ chồng khi một bên chết

Đối với hai thửa đất được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, đây được xác định là tài sản chung của vợ chồng theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Khi mẹ bạn mất, việc giải quyết tài sản chung được thực hiện theo Điều 66 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Cụ thể, khối tài sản chung này sẽ được chia đôi: 1/2 thuộc về ba bạn (tài sản riêng của người sống sót) và 1/2 còn lại là di sản của mẹ bạn. Vì mẹ bạn mất đột ngột và không để lại di chúc, phần di sản này sẽ được chia theo pháp luật cho hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: ba bạn, các con và ông bà ngoại (nếu còn sống), mỗi người được hưởng các phần bằng nhau theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

Giải pháp pháp lý để sang tên Sổ đỏ cho con

Để bạn có thể đứng tên trên Giấy nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) đối với toàn bộ diện tích đất, gia đình cần thực hiện quy trình kết hợp giữa thừa kế và tặng cho:

• Khai nhận di sản thừa kế: Ba bạn và các đồng thừa kế khác (nếu có) tiến hành thủ tục khai nhận di sản đối với 1/2 tài sản của mẹ tại Văn phòng công chứng. Tại đây, các đồng thừa kế có thể lập Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, trong đó các đồng thừa kế khác đồng ý để bạn nhận toàn bộ phần di sản của mẹ.
• Tặng cho quyền sử dụng đất: Đối với 1/2 phần tài sản riêng của ba bạn, ba bạn sẽ thực hiện Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho bạn. Hợp đồng này cũng phải được công chứng theo quy định của Luật Đất đai 2013.

Chính sách thuế và lệ phí khi thực hiện thủ tục

Về thắc mắc liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, bạn hoàn toàn được hưởng chính sách ưu đãi. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản (bao gồm cả tặng cho và thừa kế) giữa cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ thuộc đối tượng được miễn thuế.

Điều 3. Các khoản thu nhập được miễn thuế
1. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

Ngoài ra, theo quy định về lệ phí trước bạ, trường hợp nhận thừa kế hoặc quà tặng là bất động sản giữa cha mẹ đẻ và con đẻ cũng được miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sử dụng đất.

Tóm lại, dù ba bạn còn sống nhưng bạn vẫn có thể đứng tên Sổ đỏ thông qua việc thực hiện song song thủ tục khai nhận di sản thừa kế từ mẹ và nhận tặng cho từ ba. Đây là phương án tối ưu nhất để hợp thức hóa quyền sử dụng đất cho bạn mà vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật và tiết kiệm chi phí thuế, phí.