Trong thời đại công nghệ số, việc sở hữu các thiết bị ghi hình siêu nhỏ trở nên quá dễ dàng, kéo theo đó là sự gia tăng biến tướng của các hành vi xâm phạm đời tư. Một trong những hành vi gây bức xúc dư luận nhất chính là việc đặt camera quay lén người khác tắm. Đây không đơn thuần là sự tò mò bệnh hoạn mà là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể dẫn đến những bản án hình sự thích đáng.

Thế nào là hành vi quay lén và quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư?

Dưới góc độ pháp lý, mặc dù văn bản luật không đưa ra định nghĩa cụ thể về cụm từ "quay lén", nhưng căn cứ vào thực tiễn, chúng ta có thể hiểu đây là việc sử dụng các thiết bị điện tử (điện thoại, máy quay, camera ẩn...) để ghi lại hình ảnh của một cá nhân khi chưa được sự đồng ý của họ. Đặc biệt, khi hành vi này nhắm vào những khoảnh khắc nhạy cảm như khi đang tắm, nó đã chạm đến ranh giới đỏ của pháp luật về bảo vệ bí mật cá nhân.

Theo quy định tại Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015, đời sống riêng tư và bí mật cá nhân là bất khả xâm phạm:

"1. Đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

2. Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý..."

Như vậy, bất kỳ hành vi thu thập hình ảnh riêng tư nào mà không có sự cho phép của chủ thể đều là hành vi trái pháp luật.

Quay lén người khác tắm có thể bị phạt hành chính đến 20 triệu đồng

Trong trường hợp hành vi quay lén chưa gây ra hậu quả quá nghiêm trọng hoặc chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự, người vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin.

Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi:

"Thu thập thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân về phạm vi, mục đích của việc thu thập và sử dụng thông tin đó."

Đây là mức phạt không hề nhỏ, nhằm răn đe những đối tượng có ý định xâm phạm quyền riêng tư của người khác thông qua các thiết bị công nghệ.

Khi nào hành vi quay lén bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hành vi quay lén người khác tắm sẽ chuyển từ vi phạm hành chính sang tội phạm hình sự nếu mục đích của người quay là để bêu xấu, làm nhục nạn nhân hoặc phát tán văn hóa phẩm đồi trụy.

1. Tội làm nhục người khác

Nếu việc quay lén nhằm mục đích xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015. Các khung hình phạt bao gồm:

• Khung 1: Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
• Khung 2: Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm nếu phạm tội 02 lần trở lên, đối với 02 người trở lên hoặc sử dụng mạng máy tính, phương tiện điện tử để phạm tội.
• Khung 3: Phạt tù từ 02 năm đến 05 năm nếu gây rối loạn tâm thần cho nạn nhân (tỷ lệ tổn thương 61% trở lên) hoặc làm nạn nhân tự sát.

2. Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy

Trường hợp sau khi quay lén, đối tượng còn có hành vi đăng tải, chia sẻ các đoạn video này lên mạng xã hội hoặc các hội nhóm, họ có thể bị xử lý về Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy theo Điều 326 Bộ luật Hình sự 2015. Tùy vào dung lượng dữ liệu và số lượng người tiếp cận mà mức phạt tù có thể lên đến 15 năm.

Lời khuyên pháp lý để tự bảo vệ mình

Để tránh trở thành nạn nhân của các hành vi quay lén, mỗi cá nhân cần nâng cao cảnh giác khi sử dụng các không gian công cộng hoặc nhà nghỉ, khách sạn. Hãy kiểm tra kỹ các vị trí nghi vấn như ổ cắm điện, báo cháy, hoặc các vật dụng trang trí lạ mắt. Trong trường hợp phát hiện mình bị quay lén, hãy giữ bình tĩnh, thu thập bằng chứng và trình báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Bộ luật Hình sự 2015.