Trong quan hệ hôn nhân và gia đình, thừa kế luôn là vấn đề phức tạp, đặc biệt là khi mối quan hệ vợ chồng đã chấm dứt bằng một bản án ly hôn. Câu hỏi đặt ra là: Liệu người vợ cũ có còn quyền lợi gì đối với khối tài sản mà người chồng để lại hay không? Và trong trường hợp di sản là bất động sản đứng tên chung của cha mẹ, việc phân chia sẽ được thực hiện như thế nào khi không có di chúc?

1. Vợ đã ly hôn có được hưởng thừa kế từ chồng cũ không?

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, quyền thừa kế giữa vợ và chồng dựa trên quan hệ hôn nhân hợp pháp tại thời điểm mở thừa kế (thời điểm người đó chết).

Căn cứ Điều 655 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về việc thừa kế giữa vợ và chồng:

"1. Trường hợp vợ, chồng đã chia tài sản chung khi hôn nhân còn tồn tại mà sau đó một bên chết thì bên còn sống vẫn được thừa kế di sản.
2. Trường hợp vợ, chồng xin ly hôn mà chưa được hoặc đã được Tòa án cho ly hôn bằng bản án hoặc quyết định chưa có hiệu lực pháp luật, nếu một bên chết thì bên còn sống vẫn được thừa kế di sản.
3. Người đang là vợ hoặc chồng của một người tại thời điểm người đó chết thì dù sau đó đã kết hôn với người khác vẫn được thừa kế di sản."

Như vậy, nếu tại thời điểm người chồng mất, bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, thì quan hệ vợ chồng đã chấm dứt. Lúc này, người vợ cũ không còn nằm trong hàng thừa kế thứ nhất của người chồng và không có quyền hưởng di sản theo pháp luật.

2. Phân chia di sản thừa kế khi không có di chúc: Trường hợp nhà đất của cha mẹ

Xét trường hợp cụ thể khi di sản là căn nhà đứng tên cả bố và mẹ. Theo quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình, đây được coi là tài sản chung của vợ chồng. Do đó, về nguyên tắc, người bố sở hữu 50% giá trị quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Khi người bố qua đời mà không để lại di chúc, phần 50% tài sản này sẽ trở thành di sản thừa kế và được chia theo pháp luật căn cứ theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015.

3. Xác định hàng thừa kế thứ nhất và vai trò của ông bà nội

Khi chia thừa kế theo pháp luật, chúng ta phải xác định những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.

Trong tình huống này, việc phân chia phụ thuộc rất lớn vào thời điểm qua đời của ông bà nội (cha mẹ của người quá cố):

Trường hợp 1: Ông bà nội mất sau người bố

Tại thời điểm người bố mất, ông bà nội vẫn còn sống nên họ đương nhiên được hưởng một suất thừa kế bằng với các thành viên khác (vợ, các con). Tuy nhiên, vì hiện tại ông bà nội cũng đã qua đời, phần di sản mà ông bà được hưởng từ người bố sẽ trở thành di sản của ông bà và được chia cho các thừa kế của ông bà (tức là các anh, chị, em ruột của người bố - cô, chú, bác của bạn).

Trường hợp 2: Ông bà nội mất trước người bố

Pháp luật quy định người thừa kế phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế. Do ông bà nội mất trước, họ không có quyền hưởng di sản của người bố. Lúc này, toàn bộ 50% giá trị căn nhà (di sản của bố) sẽ được chia đều cho những người còn lại trong hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm: người mẹ (nếu vẫn đang là vợ hợp pháp), bạn và tất cả các anh chị em khác (bao gồm cả con riêng của bố nếu có).

4. Quyền thỏa thuận phân chia di sản của các đồng thừa kế

Cần lưu ý rằng, mặc dù pháp luật quy định các suất thừa kế là bằng nhau, nhưng Điều 660 Bộ luật Dân sự 2015 cũng tôn trọng sự thỏa thuận của các bên. Các đồng thừa kế có quyền họp mặt để thỏa thuận về việc phân chia di sản. Việc thỏa thuận này có thể dẫn đến kết quả là một người hưởng nhiều hơn, ít hơn hoặc từ chối nhận di sản để nhường cho người khác, miễn là sự thỏa thuận này hoàn toàn tự nguyện và không vi phạm điều cấm của luật.

Lời khuyên pháp lý: Để đảm bảo quyền lợi và tránh những tranh chấp không đáng có trong gia đình, các bên nên thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại cơ quan công chứng có thẩm quyền. Việc có sự tư vấn của luật sư sẽ giúp quá trình này diễn ra minh bạch, đúng trình tự và bảo vệ tối đa lợi ích của các thành viên.

Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn về thừa kế, hôn nhân gia đình, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư của chúng tôi để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác nhất!