Trong thực tế đời sống, không hiếm gặp những tình huống trớ trêu khi người chồng có con ngoài giá thú (con riêng) và mong muốn thực hiện các thủ tục pháp lý để nhận con, nhằm đảm bảo quyền lợi cho đứa trẻ cũng như thực hiện trách nhiệm của người cha. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn thường được đặt ra là: Liệu người chồng có cần phải hỏi ý kiến hoặc nhận được sự đồng ý của người vợ hiện tại hay không?

Quyền nhận cha, con là quyền nhân thân gắn liền với mỗi cá nhân

Dưới góc độ pháp lý, quan hệ cha, mẹ, con là một trong những quan hệ nhân thân quan trọng nhất, được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Theo quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quyền nhận con là quyền tuyệt đối của cha, mẹ.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 91 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định rõ:

"Cha, mẹ có quyền nhận con, kể cả khi con đã chết."

Đặc biệt, để giải quyết triệt để các tranh chấp hoặc sự ngăn cản từ phía người vợ hoặc người chồng trong quan hệ hôn nhân hiện tại, pháp luật đã khẳng định tại khoản 2 Điều 91 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

"Trường hợp người đang có vợ, có chồng mà nhận con thì việc nhận con không cần phải có sự đồng ý của người kia."

Như vậy, về mặt nguyên tắc, người chồng hoàn toàn có quyền tự mình thực hiện thủ tục nhận con riêng mà không bắt buộc phải có sự đồng ý hay chữ ký của người vợ. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của trẻ em, giúp trẻ được xác định nguồn gốc và hưởng các quyền lợi về hộ tịch, thừa kế.

Thủ tục nhận con riêng năm 2018: Cần chuẩn bị những gì?

Dù không cần ý kiến của vợ, nhưng để được cơ quan nhà nước công nhận, người chồng phải chứng minh được mối quan hệ huyết thống. Thủ tục này hiện nay được thực hiện theo quy định của Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Theo Điều 25 Luật Hộ tịch 2014 và hướng dẫn tại Thông tư 15/2015/TT-BTP, hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con: Theo mẫu quy định của Bộ Tư pháp.
• Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con: Đây là thành phần quan trọng nhất. Thông thường là văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định (như kết quả xét nghiệm ADN).
• Trường hợp không có xét nghiệm ADN: Người nhận con phải cung cấp các bằng chứng khác như thư từ, hình ảnh, băng đĩa hoặc các vật dụng chứng minh mối quan hệ, kèm theo văn bản cam đoan và ít nhất 02 người làm chứng.

Thẩm quyền giải quyết thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận. Thời hạn giải quyết là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu cần xác minh thêm, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 05 ngày làm việc.

Bổ sung con riêng vào Sổ hộ khẩu: Rào cản từ thực tế

Mặc dù việc nhận con không cần ý kiến của vợ, nhưng khi tiến hành bước tiếp theo là nhập hộ khẩu cho con riêng vào cùng gia đình, người chồng có thể sẽ gặp khó khăn nếu người vợ không đồng thuận.

Theo quy định tại Luật Cư trú 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2013), con cái có quyền được nhập hộ khẩu theo cha mẹ. Tuy nhiên, nếu người vợ đang là chủ hộ, thì việc thêm nhân khẩu mới vào sổ hộ khẩu bắt buộc phải có sự đồng ý của chủ hộ.

Tại khoản 2 Điều 25 Luật Cư trú 2006 quy định về việc cấp sổ hộ khẩu cho hộ gia đình, trong đó nhấn mạnh vai trò của chủ hộ trong việc quản lý nhân khẩu. Do đó, nếu người vợ phản đối quyết liệt và không ký vào Phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu (với tư cách chủ hộ), người chồng sẽ gặp trở ngại lớn trong việc đưa con về chung sống dưới một mái nhà về mặt hành chính.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc nhận con riêng là một hành động nhân văn và đúng pháp luật, nhưng để giữ gìn hạnh phúc gia đình, người chồng nên có sự trao đổi thẳng thắn với người vợ. Pháp luật không bắt buộc sự đồng ý của vợ trong việc nhận con, nhưng sự thấu hiểu sẽ giúp quá trình nuôi dưỡng và giáo dục đứa trẻ sau này được thuận lợi hơn.

Nếu gặp vướng mắc về thủ tục hành chính hoặc tranh chấp phát sinh, quý khách nên tham khảo ý kiến của luật sư để được hướng dẫn chi tiết, đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ em theo đúng tinh thần của pháp luật Việt Nam.

Xem thêm:

• Luật Hộ tịch 2014: Những điểm mới cần lưu ý.
• Thủ tục tách hộ khẩu cho con riêng nhanh chóng, đúng luật.

Hệ thống Pháp luật Việt Nam