Sự ra đời của Nghị định 43/2021/NĐ-CP vào ngày 31/3/2021 đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công cuộc chuyển đổi số của ngành bảo hiểm Việt Nam. Với việc thiết lập Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm, người dân giờ đây có thêm một kênh chính thống, hiện đại để kiểm soát quyền lợi an sinh của chính mình.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm: 'Siêu kho' dữ liệu an sinh

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 43/2021/NĐ-CP, khái niệm về hệ thống này được định nghĩa rất cụ thể:

1. Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm là Cơ sở dữ liệu quốc gia lưu trữ thông tin về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thông tin về y tế, an sinh xã hội được cơ quan có thẩm quyền ghi nhận và đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ về bảo hiểm của công dân.

2. Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm là cơ sở dữ liệu của Chính phủ được xây dựng thống nhất trên toàn quốc, dùng chung cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm cung cấp chính xác, kịp thời thông tin về bảo hiểm phục vụ công tác quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu chính đáng của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Việc tập trung hóa dữ liệu không chỉ giúp các cơ quan quản lý như Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế hay Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp nhịp nhàng hơn mà còn trực tiếp mang lại lợi ích cho người tham gia bảo hiểm.

Quyền lợi khai thác thông tin của người dân

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định này nằm ở khoản 8 Điều 10, quy định rõ về đối tượng khai thác dữ liệu:

8. Cơ quan, tổ chức và cá nhân được phép khai thác và sử dụng thông tin của mình; thông tin cá nhân của người khác nếu được người đó đồng ý theo quy định của pháp luật.

Điều này đồng nghĩa với việc mỗi cá nhân có quyền truy cập để kiểm tra các nhóm thông tin quan trọng sau:

• Về Bảo hiểm xã hội (BHXH): Mã số BHXH, quá trình đóng - hưởng, mức đóng, thời gian tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp...
• Về Bảo hiểm y tế (BHYT): Mã mức hưởng, nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, thời điểm đủ 05 năm liên tục, hạn sử dụng thẻ...
• Về Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Quá trình đóng, thời gian đóng được bảo lưu để tính trợ cấp thất nghiệp.

Tổng hợp 04 cách tra cứu bảo hiểm phổ biến nhất hiện nay

Tính đến thời điểm tháng 4/2021, người dân có thể linh hoạt lựa chọn các phương thức tra cứu sau tùy theo điều kiện thiết bị và nhu cầu thực tế:

1. Tra cứu qua Cổng dữ liệu quốc gia và Cổng dịch vụ công

Đây là phương thức mới nhất dựa trên nền tảng của Nghị định 43/2021/NĐ-CP. Người dân truy cập vào Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng thông tin điện tử của BHXH Việt Nam để thực hiện tra cứu. Tuy nhiên, do hệ thống đang trong giai đoạn hoàn thiện và kết nối đồng bộ, một số tính năng có thể cần thêm thời gian để vận hành trơn tru nhất.

2. Sử dụng ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số

VssID đang trở thành công cụ đắc lực nhất cho người lao động. Ứng dụng này cho phép theo dõi chi tiết lịch sử khám chữa bệnh BHYT và quá trình đóng BHXH hàng tháng.

Ưu điểm: Thông tin cực kỳ chi tiết, minh bạch. Nhược điểm: Quy trình đăng ký ban đầu yêu cầu người dùng phải kê khai thông tin, in tờ khai và nộp cho cơ quan BHXH để được cấp mật khẩu (một bước thủ công khá mất thời gian).

3. Tra cứu trực tuyến bằng Chứng minh nhân dân/CCCD

Người dân truy cập trang web chính thức của BHXH Việt Nam, nhập số CMND/CCCD và mã số BHXH. Hệ thống sẽ gửi mã OTP về số điện thoại đã đăng ký để xác thực. Cách này nhanh chóng nhưng bắt buộc số điện thoại phải được cập nhật chính xác trong hồ sơ bảo hiểm.

4. Tra cứu qua tin nhắn SMS (Tổng đài 8079)

Nếu không có kết nối internet, bạn có thể soạn tin theo cú pháp: BH QT [Mã số BHXH] gửi 8079. Với mức phí 1.000 đồng/tin nhắn, bạn sẽ nhận được thông tin về tổng thời gian tham gia bảo hiểm. Đây là cách đơn giản nhất nhưng lượng thông tin nhận được khá hạn chế.

Việc Chính phủ ban hành Nghị định 43/2021/NĐ-CP không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là lời khẳng định về quyền được tiếp cận thông tin của công dân trong lĩnh vực an sinh xã hội.