Chính phủ vừa ban hành Nghị định 101/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2016/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ quan ngang Bộ. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc bổ sung tiêu chí định lượng về biên chế khi thành lập Cục thuộc Bộ.

Các tiêu chí thành lập Cục thuộc Bộ được quy định chặt chẽ hơn từ năm 2020 (ảnh minh họa)

Bổ sung tiêu chí về số lượng biên chế công chức tối thiểu

Trước đây, theo quy định tại Điều 21 Nghị định 123/2016/NĐ-CP, việc thành lập Cục chủ yếu dựa trên các tiêu chí định tính như có đối tượng quản lý chuyên ngành và được phân cấp, ủy quyền quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước. Tuy nhiên, để tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động, Chính phủ đã đưa ra con số cụ thể về nhân lực.

Cụ thể, tại khoản 10 Điều 1 Nghị định 101/2020/NĐ-CP (sửa đổi Điều 21 Nghị định 123/2016/NĐ-CP), việc thành lập Cục phải đáp ứng đủ 03 tiêu chí sau:

"a) Có đối tượng quản lý về chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ theo quy định của pháp luật chuyên ngành;
b) Được phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng để quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước về chuyên ngành, lĩnh vực;
c) Khối lượng công việc yêu cầu phải bố trí từ 30 biên chế công chức trở lên."

Việc quy định cứng con số 30 biên chế công chức trở lên được xem là một bước đi quyết liệt nhằm tránh tình trạng thành lập các đơn vị trung gian quy mô nhỏ, gây cồng kềnh cho bộ máy hành chính trung ương.

Nghị định 101/2020/NĐ-CP đánh dấu bước ngoặt trong việc tinh gọn bộ máy hành chính (ảnh minh họa)

Sửa đổi cơ cấu tổ chức bên trong của Cục

Bên cạnh tiêu chí thành lập, Nghị định 101/2020/NĐ-CP cũng quy định rõ ràng hơn về cơ cấu tổ chức của Cục. Theo đó, cơ cấu tổ chức của Cục bao gồm:

• Phòng;
• Văn phòng;
• Thanh tra (nếu có);
• Chi cục (nếu có);
• Đơn vị sự nghiệp công lập (nếu có).

Đặc biệt, việc thành lập phòng thuộc Cục cũng phải tuân thủ các điều kiện về khối lượng công việc và số lượng biên chế công chức tối thiểu (thường là từ 07 biên chế trở lên đối với phòng thuộc Cục thuộc Bộ). Điều này đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ trong toàn bộ hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước.

Hiệu lực thi hành và tác động thực tế

Nghị định 101/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2020. Đối với các Cục đã được thành lập trước ngày Nghị định này có hiệu lực mà chưa đáp ứng đủ tiêu chí, các Bộ sẽ phải thực hiện rà soát, sắp xếp lại để đảm bảo đúng quy định trong lộ trình cải cách tổ chức bộ máy.

Quy định mới này không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát số lượng mà còn hướng tới việc nâng cao chất lượng thực thi công vụ. Khi một đơn vị có đủ quy mô về nhân lực và thẩm quyền, việc triển khai các chính sách chuyên ngành sẽ trở nên chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, giảm bớt các tầng nấc trung gian không cần thiết.