Trong nỗ lực không ngừng nhằm đổi mới và tinh gọn bộ máy nhà nước, Quốc hội Việt Nam đã chính thức ban hành Nghị quyết 178/2025/QH15 về tổ chức các cơ quan của Quốc hội. Đây được xem là một trong những quyết sách quan trọng nhất nhằm cụ thể hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Diện mạo mới của các cơ quan chuyên môn thuộc Quốc hội

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 178/2025/QH15, hệ thống các cơ quan của Quốc hội đã được tái cấu trúc một cách khoa học, bao gồm:

• Hội đồng Dân tộc;
• Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (hợp nhất từ các đơn vị cũ);
• Ủy ban Kinh tế và Tài chính;
• Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại;
• Ủy ban Văn hóa và Xã hội;
• Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường;
• Ủy ban Công tác đại biểu;
• Ủy ban Dân nguyện và Giám sát.

Việc sắp xếp này không chỉ đơn thuần là ghép nối các đơn vị mà còn nhằm phân định rõ ràng phạm vi lĩnh vực phụ trách, tránh chồng chéo và đảm bảo bao quát toàn bộ các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật hiện hành.

Lộ trình chuyển tiếp và vận hành bộ máy

Một điểm đáng chú ý là Nghị quyết 178/2025/QH15 có hiệu lực thi hành rất sớm, từ ngày 18/02/2025. Tuy nhiên, để đảm bảo tính liên tục, các cơ quan cũ được thành lập theo Luật Tổ chức Quốc hội 2014 (đã được sửa đổi bởi Luật số 65/2020/QH14) vẫn tiếp tục hoạt động cho đến khi có quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn mới từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

"Các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức thực hiện việc chuyển giao, tiếp nhận tài sản, hồ sơ tài liệu và các công việc đang triển khai thực hiện tương ứng với nhiệm vụ, quyền hạn và lĩnh vực được phân công phụ trách."

Ấn định số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV

Song song với việc sắp xếp các cơ quan chuyên môn, Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết 179/2025/QH15. Theo đó, số lượng thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV được ấn định là 19 người, bao gồm:

• 01 Chủ tịch Quốc hội;
• 06 Phó Chủ tịch Quốc hội;
• 12 Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Sự thay đổi này thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc xây dựng một bộ máy lãnh đạo Quốc hội tinh gọn nhưng vẫn đảm bảo tính đại diện và năng lực điều hành các hoạt động của cơ quan lập pháp cao nhất đất nước.