Từ ngày 01/8/2024, Luật Đất đai 2024 chính thức đi vào cuộc sống, đánh dấu một bước tiến lớn trong việc hoàn thiện thể chế chính sách về đất đai. Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất chính là các quy định nhằm thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ - đối tượng vốn thường chịu nhiều thiệt thòi trong các quan hệ thừa kế và sử dụng đất truyền thống.

1. Bước tiến lịch sử: Nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới trong quản lý đất đai

So với các văn bản trước đây, Luật Đất đai 2024 đã cụ thể hóa tinh thần của Hiến pháp 2013 về quyền bình đẳng của công dân nam và nữ. Lần đầu tiên, hành vi phân biệt đối xử về giới được đưa vào danh mục các hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối.

Cụ thể, tại khoản 11 Điều 11 Luật Đất đai 2024 quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm:

"Phân biệt đối xử về giới trong quản lý, sử dụng đất đai."

Quy định này là cơ sở pháp lý vững chắc để xóa bỏ những định kiến cũ kỹ như: con gái lấy chồng không được chia đất, hay chỉ để lại nhà đất cho con trai để thờ cúng. Giờ đây, phụ nữ hoàn toàn có quyền tự tin đòi hỏi sự công bằng trong việc tiếp cận, quản lý và định đoạt tài sản là quyền sử dụng đất.

2. 11 hành vi bị nghiêm cấm: Lá chắn bảo vệ người sử dụng đất

Để đảm bảo tính nghiêm minh, Điều 11 Luật Đất đai 2024 đã liệt kê chi tiết 11 nhóm hành vi bị cấm. Đây được coi là "lá chắn" bảo vệ không chỉ phụ nữ mà còn cả những đối tượng yếu thế khác trong xã hội:

• Lấn đất, chiếm đất, hủy hoại đất.
• Vi phạm quy định về quản lý nhà nước về đất đai.
• Vi phạm chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định về quản lý đất đai.
• Không cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin đất đai không chính xác.
• Cản trở, gây khó khăn đối với việc sử dụng đất của người khác.
• Phân biệt đối xử về giới trong quản lý, sử dụng đất đai.

Việc bổ sung các hành vi này giúp môi trường pháp lý về đất đai trở nên minh bạch hơn, hạn chế tối đa tình trạng lạm quyền hoặc áp đặt các hủ tục lạc hậu trong việc phân chia đất đai tại địa phương.

3. Những điểm mới "sát sườn" mang lại lợi ích trực tiếp

Bên cạnh vấn đề bình đẳng giới, phụ nữ và các hộ gia đình còn được hưởng lợi từ hàng loạt chính sách mới mang tính đột phá:

Cấp Sổ đỏ cho đất không giấy tờ trước 01/7/2014

Theo Điều 138 Luật Đất đai 2024, những trường hợp sử dụng đất ổn định từ trước ngày 01/7/2014 mà không có giấy tờ, nếu được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp thì sẽ có cơ hội được cấp Giấy chứng nhận. Điều này giúp hàng triệu hộ gia đình, trong đó có rất nhiều phụ nữ là chủ hộ hoặc đồng sở hữu, yên tâm ổn định cuộc sống.

Bảng giá đất sát giá thị trường từ năm 2026

Việc bãi bỏ khung giá đất và ban hành bảng giá đất hàng năm giúp việc bồi thường khi thu hồi đất trở nên công bằng hơn. Phụ nữ khi bị thu hồi đất sẽ nhận được mức bồi thường thỏa đáng, sát với giá trị thực tế, giúp họ dễ dàng tái định cư và ổn định sinh kế mới.

Mở rộng đối tượng được miễn, giảm tiền sử dụng đất

Luật mới cũng bổ sung nhiều trường hợp được ưu đãi về tài chính đất đai, đặc biệt là các đối tượng chính sách, người có công và các hộ gia đình khó khăn. Đây là sự hỗ trợ thiết thực để phụ nữ có thể tiếp cận nguồn lực đất đai một cách bền vững.

Tóm lại, Luật Đất đai 2024 không chỉ là một văn bản quản lý kinh tế mà còn mang đậm tính nhân văn, khẳng định vị thế và quyền lợi của phụ nữ trong xã hội hiện đại. Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp chị em phụ nữ tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và gia đình.