Trong những năm gần đây, công chúng không khỏi ngỡ ngàng trước sự bùng nổ của hàng loạt cuộc thi sắc đẹp lớn nhỏ tại Việt Nam. Từ những đấu trường nhan sắc mang tầm quốc gia đến các cuộc thi quy mô vùng miền, ngành nghề, dường như mỗi tháng đều có một tân hoa hậu hoặc hoa khôi đăng quang. Thực trạng này đặt ra câu hỏi lớn: Liệu chúng ta có đang "loạn" các cuộc thi sắc đẹp? Và quan trọng hơn, pháp luật hiện hành quy định như thế nào để kiểm soát hoạt động này?

Siết chặt số lượng và tên gọi các cuộc thi

Để tránh tình trạng lạm dụng danh hiệu, Nghị định 79/2012/NĐ-CP đã đưa ra những quy định rất cụ thể về tên gọi và số lượng các cuộc thi được phép tổ chức hàng năm. Cụ thể, tại Điều 18 Nghị định 79/2012/NĐ-CP quy định:

"1. Cuộc thi người đẹp có quy mô toàn quốc được gọi tên là thi Hoa hậu.

2. Đối với cuộc thi người đẹp khác, căn cứ vào mục đích, ý nghĩa và tiêu chí cuộc thi, Ban tổ chức đặt tên cho phù hợp.

3. Số lượng các cuộc thi người đẹp hàng năm được quy định như sau:

• Đối với cuộc thi người đẹp có quy mô toàn quốc mỗi năm tổ chức không quá 02 lần;
• Đối với cuộc thi người đẹp vùng, ngành, đoàn thể trung ương, mỗi năm tổ chức không quá 03 lần;
• Đối với cuộc thi người đẹp cấp tỉnh, mỗi năm tổ chức không quá 01 lần."

Quy định này nhằm đảm bảo giá trị của các danh hiệu cao quý, đồng thời ngăn chặn việc tổ chức tràn lan các cuộc thi không đảm bảo chất lượng.

Điều kiện khắt khe đối với đơn vị tổ chức và thí sinh

Không phải đơn vị nào cũng có thể đứng ra tổ chức một cuộc thi nhan sắc. Theo khoản 10 Điều 1 Nghị định 15/2016/NĐ-CP (sửa đổi Điều 17 Nghị định 79/2012/NĐ-CP), đơn vị tổ chức phải là tổ chức Việt Nam có đăng ký kinh doanh dịch vụ văn hóa, nghệ thuật hoặc có chức năng hoạt động văn hóa, nghệ thuật được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập.

Đối với các thí sinh, tiêu chuẩn cũng được quy định rõ ràng tại Điều 19 Nghị định 79/2012/NĐ-CP. Thí sinh dự thi người đẹp phải là nữ công dân Việt Nam, từ đủ 18 tuổi trở lên, có vẻ đẹp tự nhiên, có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên và không có tiền án, tiền sự.

Thẩm quyền và thủ tục cấp phép: Ai là người cầm cân nảy mực?

Việc phân cấp quản lý trong tổ chức thi người đẹp được quy định rất chặt chẽ tại khoản 11 Điều 1 Nghị định 15/2016/NĐ-CP:

• Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Cấp phép cho các cuộc thi quy mô toàn quốc và các cuộc thi quốc tế tổ chức tại Việt Nam.
• Cục Nghệ thuật biểu diễn: Cấp phép cho các cuộc thi quy mô vùng, ngành, đoàn thể trung ương.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Cấp phép cho các cuộc thi trong phạm vi địa phương.

Hồ sơ đề nghị cấp phép bao gồm đơn đề nghị, đề án tổ chức chi tiết và văn bản chấp thuận địa điểm đăng cai của UBND cấp tỉnh nơi tổ chức vòng chung kết (theo khoản 12 Điều 1 Nghị định 15/2016/NĐ-CP).

Như vậy, dù có cảm giác các cuộc thi đang diễn ra dồn dập, nhưng thực tế mọi hoạt động này đều nằm trong khuôn khổ quản lý của pháp luật. Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định về cấp phép và tổ chức không chỉ giúp đơn vị tổ chức tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần tôn vinh vẻ đẹp Việt một cách văn minh và đúng mực.