"Bốc bát họ" - Thuật ngữ ẩn sau những giao dịch tín dụng đen

Trong đời sống xã hội, cụm từ "bốc bát họ" không còn quá xa lạ, đặc biệt là trong giới vay mượn không chính thống. Thực chất, đây là một hình thức cho vay nặng lãi biến tướng, hoạt động dưới dạng tín dụng đen với thủ tục cực kỳ đơn giản nhưng đi kèm là mức lãi suất "cắt cổ". Khác với việc vay vốn tại các ngân hàng hay tổ chức tín dụng được cấp phép, bốc bát họ không tuân thủ bất kỳ quy định nào của Bộ luật dân sự 2015 về trần lãi suất.

Người tìm đến bốc bát họ thường là những người đang cần tiền gấp để giải quyết công việc cá nhân hoặc không đủ điều kiện để vay vốn ngân hàng. Sự nhanh chóng trong việc giải ngân (thường chỉ mất vài tiếng) chính là cái bẫy ngọt ngào khiến nhiều người sa chân vào vòng xoáy nợ nần không lối thoát.

Hình thức bốc bát họ tiềm ẩn nhiều rủi ro về tài chính và an ninh (ảnh minh họa)

Giải mã "luật chơi" bốc bát họ: Vay 10 triệu chỉ nhận 8 triệu?

Luật chơi của bốc bát họ thường do bên cho vay (chủ họ) tự đặt ra và người vay buộc phải chấp nhận mà không có quyền thương lượng. Phổ biến nhất hiện nay là hình thức "vay 10 ăn 8". Cụ thể:

• Nếu bạn bốc một "bát họ" trị giá 10 triệu đồng, bạn sẽ chỉ nhận về thực tế 8 triệu đồng.
• 2 triệu đồng còn lại bị chủ họ giữ lại ngay lập tức và được tính là tiền lãi trả trước cho kỳ hạn vay (thường là 30 đến 50 ngày).
• Mỗi ngày, người vay phải đóng một khoản tiền gốc nhất định (ví dụ 200.000đ - 300.000đ) cho đến khi đủ 10 triệu đồng.

Tính toán sơ bộ, mức lãi suất này lên đến 20% cho một chu kỳ vay ngắn hạn, tương đương với mức lãi suất hàng trăm phần trăm mỗi năm, vi phạm nghiêm trọng quy định tại Điều 468 Bộ luật dân sự 2015.

Những rủi ro "trắng tay" khi dấn thân vào bốc bát họ

Đằng sau sự hào nhoáng của việc nhận tiền nhanh là những hệ lụy khủng khiếp mà người vay khó lòng lường trước được. Khi không thể trả nợ đúng hạn, người vay sẽ phải đối mặt với:

1. Lãi mẹ đẻ lãi con: Các khoản phạt quá hạn được tính theo ngày với mức phí cực cao, khiến số nợ ban đầu tăng vọt gấp nhiều lần chỉ sau một thời gian ngắn.
2. Áp lực tinh thần và đe dọa: Các tổ chức bốc bát họ thường có sự tham gia của các đối tượng "xã hội đen". Khi chậm trả nợ, họ sẽ dùng các biện pháp khủng bố tinh thần như gọi điện đe dọa người thân, bôi nhọ trên mạng xã hội, hoặc thậm chí là tạt chất bẩn vào nhà.
3. Mất khả năng kiểm soát tài chính: Nhiều người phải vay bát họ mới để trả bát họ cũ, dẫn đến tình trạng nợ chồng nợ, cuối cùng là phải bán sạch tài sản, nhà cửa để trả nợ.

Áp lực nợ nần từ bốc bát họ có thể dẫn đến những bi kịch gia đình (ảnh minh họa)

Góc nhìn pháp lý: Bốc bát họ có phạm pháp không?

Dưới góc độ pháp lý, bốc bát họ là một hình thức cho vay dân sự nhưng nếu lãi suất vượt quá mức quy định thì sẽ bị coi là vi phạm pháp luật.

1. Quy định về lãi suất trong giao dịch dân sự

Theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Mọi thỏa thuận lãi suất vượt quá mức này sẽ không có hiệu lực pháp luật đối với phần vượt quá.

2. Xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP

Kể từ ngày 01/01/2022, hành vi cho vay lãi nặng có thể bị xử phạt hành chính nghiêm khắc theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể, tại điểm đ khoản 4 Điều 12 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định:

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi: Cho vay tiền có cầm cố tài sản hoặc không cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự.

3. Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay lãi nặng

Nếu hành vi cho vay có tính chất chuyên nghiệp và thu lợi bất chính lớn, chủ họ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" theo Điều 201 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Điều kiện để cấu thành tội phạm này là:

• Lãi suất cho vay gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (tức là từ 100%/năm trở lên).
• Thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Mức hình phạt cao nhất cho tội danh này có thể lên đến 03 năm tù giam, kèm theo phạt tiền và tịch thu tài sản.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Trước khi quyết định tham gia bốc bát họ, người dân cần hết sức tỉnh táo. Hãy cân nhắc các nguồn vay chính thống từ ngân hàng, các quỹ tín dụng nhân dân hoặc vay mượn người thân, bạn bè. Tuyệt đối không cung cấp các giấy tờ tùy thân bản gốc như CCCD, Sổ hộ khẩu cho các đối tượng lạ để tránh bị lợi dụng vào các mục đích xấu khác.

Nếu đã lỡ sa chân vào bốc bát họ và bị đe dọa, cưỡng đoạt tài sản, người dân cần chủ động thu thập bằng chứng (tin nhắn, ghi âm, giấy tờ vay mượn) và trình báo ngay với cơ quan Công an gần nhất để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp theo quy định của pháp luật.