Ngày 30/08/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Thông tư 23/2021/TT-BGDĐT kèm theo Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ mới. Văn bản này thay thế cho Thông tư 15/2014/TT-BGDĐT, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học tại Việt Nam, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/10/2021.

1. Siết chặt chuẩn đầu vào ngoại ngữ từ Bậc 3

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở Điều 5 của Quy chế mới. Nếu như trước đây, các điều kiện về năng lực ngoại ngữ dự tuyển không được quy định quá khắt khe, thì nay ứng viên bắt buộc phải đạt trình độ ngoại ngữ từ Bậc 3 trở lên theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.

Cụ thể, người dự tuyển phải có bằng tốt nghiệp đại học ngành ngôn ngữ nước ngoài hoặc các chứng chỉ quốc tế tương đương còn hiệu lực. Quy định này nhằm đảm bảo học viên có đủ khả năng nghiên cứu tài liệu quốc tế ngay từ khi bắt đầu chương trình học.

2. Mở cửa cho phương thức tuyển sinh trực tuyến

Thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số, khoản 2 Điều 6 cho phép các cơ sở đào tạo tổ chức tuyển sinh online. Điều kiện tiên quyết là nhà trường phải đảm bảo các nền tảng công nghệ để kết quả đánh giá diễn ra công bằng, khách quan như hình thức trực tiếp.

3. Linh hoạt số lần tuyển sinh trong năm

Thay vì giới hạn tối đa 2 đợt tuyển sinh mỗi năm như quy định cũ, khoản 1 Điều 6 Quy chế mới trao quyền chủ động cho các trường. Các cơ sở đào tạo có thể tổ chức tuyển sinh nhiều lần trong năm tùy thuộc vào nhu cầu và năng lực đáp ứng chất lượng đào tạo.

4. Cơ chế chuyển đổi tín chỉ và học trước học phần

Nhằm tạo điều kiện liên thông giữa các cấp học, Điều 4 cho phép công nhận và chuyển đổi tối đa 30 tín chỉ cho người học đã hoàn thành các học phần tương đương ở chương trình khác. Đặc biệt, sinh viên đại học có học lực khá trở lên có thể đăng ký học trước tối đa 15 tín chỉ thạc sĩ, giúp rút ngắn thời gian học tập sau khi tốt nghiệp đại học.

5. Quy định nghiêm ngặt về địa điểm và thời gian học

Theo Điều 7, việc đào tạo phải diễn ra tại trụ sở chính hoặc phân hiệu. Các hoạt động thực tế bên ngoài không được vượt quá 20% khối lượng chương trình. Thời khóa biểu cũng được yêu cầu phải minh bạch, bố trí đều đặn, tránh tình trạng học dồn quá 15 giờ/tuần.

6. Chính thức bổ sung hình thức đào tạo vừa làm vừa học

Đây là điểm mới quan trọng tại Điều 3. Hình thức này áp dụng cho chương trình định hướng ứng dụng, giúp những người đang đi làm có cơ hội nâng cao trình độ mà vẫn đảm bảo công việc chuyên môn.

7. Bãi bỏ khung thời gian cứng 1 - 2 năm

Quy chế mới không còn ấn định thời gian đào tạo thạc sĩ từ 1 đến 2 năm như trước. Thay vào đó, thời gian học tập sẽ được thiết kế linh hoạt dựa trên Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân, miễn là đảm bảo đa số học viên hoàn thành chương trình và không vượt quá 2 lần thời gian chuẩn.

8. Kiểm soát khối lượng học tập hàng năm

Để đảm bảo chất lượng tiếp thu kiến thức, khoản 5 Điều 7 quy định học viên chính quy không được đăng ký quá 45 tín chỉ/năm, và học viên vừa làm vừa học không quá 30 tín chỉ/năm.

9. Công nhận đào tạo và đánh giá trực tuyến

Các lớp học trực tuyến được phép triển khai nhưng không quá 30% tổng khối lượng chương trình (khoản 7 Điều 7). Việc đánh giá trực tuyến cũng được chấp nhận với trọng số không quá 50% điểm học phần.

10. Tăng hàm lượng nghiên cứu cho luận văn

Đối với chương trình định hướng nghiên cứu, Điều 8 yêu cầu khối lượng luận văn phải từ 12 đến 15 tín chỉ (tăng mạnh so với mức 7 tín chỉ trước đây). Điều này đòi hỏi học viên phải đầu tư nghiêm túc hơn vào công tác nghiên cứu khoa học.

11. Nâng chuẩn đầu ra ngoại ngữ lên Bậc 4

Cuối cùng, để được công nhận tốt nghiệp, học viên phải đạt trình độ ngoại ngữ tương đương Bậc 4 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (điểm b khoản 1 Điều 12). Đây là bước đi quyết liệt nhằm nâng cao vị thế của bằng thạc sĩ Việt Nam trên trường quốc tế.

Tóm lại, những thay đổi trong Thông tư 23/2021/TT-BGDĐT không chỉ tạo ra sự linh hoạt cho các cơ sở đào tạo mà còn đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với người học, hướng tới một nền giáo dục sau đại học thực chất và chất lượng hơn.