Từ ngày 01/7/2024, hoạt động cho vay của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) đã bước sang một giai đoạn mới với việc áp dụng Thông tư 29/2024/TT-NHNN. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Các tổ chức tín dụng 2024, giúp hoạt động vay vốn tại cơ sở trở nên minh bạch và hiệu quả hơn.

Mục tiêu tương trợ và nguyên tắc cho vay mới

Theo quy định tại Điều 26 Thông tư 29/2024/TT-NHNN, hoạt động cho vay của QTDND vẫn giữ vững bản chất là tương trợ giữa các thành viên. Mục tiêu cốt lõi là giúp người dân có vốn để sản xuất, kinh doanh và cải thiện đời sống tại chính địa phương mình cư trú.

Một điểm đáng lưu ý là các khoản vay phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam. QTDND có quyền tự chủ và chịu trách nhiệm về quyết định cho vay của mình, nhưng tuyệt đối không được cho vay bảo đảm bằng Sổ góp vốn của chính thành viên đó. Điều này nhằm đảm bảo an toàn tài chính và tính bền vững cho hệ thống quỹ.

Đối tượng được vay vốn: Ai được ưu tiên?

Pháp luật hiện hành đã mở rộng và làm rõ các nhóm đối tượng có thể tiếp cận nguồn vốn từ QTDND, bao gồm:

• Thành viên là pháp nhân: Các hợp tác xã, doanh nghiệp địa phương là thành viên của quỹ.
• Khách hàng là pháp nhân: Các tổ chức có nhu cầu vốn phù hợp với quy định.
• Cá nhân không phải là thành viên: Nhóm này vẫn có thể vay vốn nếu có tiền gửi tại chính quỹ đó, với điều kiện khoản vay được bảo đảm bằng số dư tiền gửi và thời hạn vay không vượt quá thời hạn sổ tiết kiệm.

Cơ chế đặc thù cho hộ nghèo vay vốn

Nhằm thực hiện chính sách an sinh xã hội, Thông tư 29/2024/TT-NHNN cho phép QTDND cho vay đối với thành viên của hộ nghèo có đăng ký thường trú trên địa bàn, ngay cả khi hộ nghèo đó chưa phải là thành viên của quỹ.

"Trường hợp nhiều thành viên của hộ nghèo cùng vay vốn thì các thành viên cùng ký hoặc ủy quyền cho một người đại diện ký thỏa thuận cho vay. Danh sách hộ nghèo phải được UBND cấp huyện phê duyệt chính thức."

Quy trình và hồ sơ cho vay đối với hộ nghèo được đơn giản hóa, áp dụng tương tự như đối với thành viên chính thức, giúp bà con dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để thoát nghèo.

Những điều cấm kỵ trong hoạt động cho vay

Để ngăn ngừa rủi ro hệ thống, Ngân hàng Nhà nước quy định rất nghiêm ngặt: Quỹ tín dụng nhân dân không được cho vay khách hàng để mua hoặc đầu tư chứng khoán. Đây là rào cản cần thiết để dòng vốn tập trung vào sản xuất thực tiễn tại địa phương thay vì các kênh đầu tư rủi ro cao.

Ngoài ra, các quỹ có thể thực hiện cho vay hợp vốn cùng với Ngân hàng Hợp tác xã để hỗ trợ các dự án lớn của thành viên, đảm bảo khả năng cung ứng vốn vượt quá hạn mức tự có của một quỹ đơn lẻ.

Việc nắm rõ các quy định tại Thông tư 29/2024/TT-NHNN sẽ giúp người dân và doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch tài chính, tận dụng tối đa sự hỗ trợ từ hệ thống tín dụng nhân dân để phát triển kinh tế gia đình và địa phương.