Từ ngày 01/7/2025, quy trình đăng ký khai sinh và kết hôn tại Việt Nam sẽ bước sang một trang mới với những cải cách hành chính mang tính đột phá. Theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, người dân sẽ được hưởng lợi tối đa từ việc đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian và ứng dụng công nghệ số toàn diện.

1. Toàn bộ thủ tục đăng ký hộ tịch được "phân cấp" về UBND cấp xã

Một trong những thay đổi quan trọng nhất tại Điều 4 Nghị định 120/2025/NĐ-CP là việc giao toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã. Điều này bao gồm cả những thủ tục trước đây thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện như đăng ký khai sinh, kết hôn có yếu tố nước ngoài.

Cụ thể, người dân có thể thực hiện các thủ tục sau ngay tại xã, phường nơi cư trú:

• Đăng ký khai sinh cho trẻ em sinh ra ở nước ngoài về cư trú tại Việt Nam.
• Ghi vào Sổ hộ tịch việc kết hôn của công dân Việt Nam đã thực hiện tại nước ngoài.
• Đăng ký lại khai sinh, kết hôn cho công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài trong trường hợp bị mất Sổ hộ tịch và bản chính giấy tờ.

2. Linh hoạt hình thức nộp hồ sơ: Bản giấy hay điện tử đều được chấp nhận

Theo quy định tại Nghị định 120/2025/NĐ-CP, người yêu cầu đăng ký hộ tịch có quyền lựa chọn nộp bản giấy hoặc bản điện tử. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm tự tra cứu thông tin trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Sự thay đổi này giúp loại bỏ gánh nặng phải xuất trình bản chính giấy tờ nếu thông tin đã có sẵn trên hệ thống điện tử, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân trong thời đại số.

3. Đăng ký hộ tịch tại bất kỳ nơi cư trú nào

Khoản 1 Điều 5 Nghị định 120/2025/NĐ-CP cho phép cá nhân lựa chọn thực hiện thủ tục tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi cư trú (bao gồm cả nơi thường trú và tạm trú). Thậm chí, nếu người dân nộp hồ sơ tại UBND cấp xã không đúng thẩm quyền, cơ quan đó vẫn có trách nhiệm hỗ trợ nộp trực tuyến đến đúng nơi cần giải quyết.

4. Không còn bắt buộc phải có mặt để ký Sổ hộ tịch khi đăng ký khai sinh

Đây là một điểm mới đầy tính nhân văn được quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 120/2025/NĐ-CP:

"2. Người yêu cầu đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử... không phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký vào Sổ hộ tịch."

Quy định này giúp tiết kiệm thời gian và công sức đi lại cho người dân, đặc biệt là trong các trường hợp gia đình có con nhỏ hoặc người thân vừa qua đời.

5. Thời gian chờ đợi kết hôn có yếu tố nước ngoài giảm "sốc"

So với quy định tại Điều 38 Luật Hộ tịch 2014 (thời hạn 15 ngày), quy định mới đã rút ngắn thời gian giải quyết xuống chỉ còn 05 ngày làm việc. Trong trường hợp cần xác minh, thời gian cũng không quá 10 ngày làm việc.

Việc cắt giảm 2/3 thời gian chờ đợi không chỉ thể hiện sự hiệu quả của bộ máy hành chính mà còn mang lại niềm vui lớn cho các cặp đôi có yếu tố nước ngoài khi muốn sớm ổn định cuộc sống hôn nhân.

Tóm lại, 05 thay đổi lớn từ ngày 01/7/2025 theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP là minh chứng cho nỗ lực của Nhà nước trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, hiện đại và gần dân hơn.