Việc quản lý và xử lý người nước ngoài vi phạm pháp luật tại Việt Nam luôn là vấn đề được dư luận quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 59/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về hình thức xử phạt trục xuất, biện pháp tạm giữ và áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương và đảm bảo an ninh trật tự quốc gia.

Đối tượng nào sẽ 'lọt' vào tầm ngắm của Nghị định mới?

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 59/2026/NĐ-CP, phạm vi áp dụng của văn bản này rất rộng, bao gồm không chỉ những người trực tiếp vi phạm mà còn cả các cơ quan, tổ chức có liên quan đến việc thi hành quyết định. Cụ thể, các nhóm đối tượng chính bao gồm:

• Người nước ngoài có hành vi vi phạm pháp luật hành chính bị tạm giữ hoặc áp giải.
• Cá nhân bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất do vi phạm nghiêm trọng các quy định về cư trú, trật tự an toàn xã hội.
• Người có thẩm quyền thực hiện việc xử phạt, tạm giữ và áp giải theo quy định của pháp luật.

Ví dụ thực tế: Một du khách nước ngoài tham gia vào các hoạt động gây rối trật tự công cộng hoặc cư trú quá hạn trái phép tại Việt Nam sẽ bị xem xét áp dụng các biện pháp theo Nghị định này.

Thẩm quyền xử phạt: Ai có quyền 'đuổi' người vi phạm?

Việc xác định ai là người có quyền ra quyết định trục xuất là một điểm mấu chốt để đảm bảo tính pháp lý. Nghị định 59/2026/NĐ-CP dẫn chiếu trực tiếp đến Nghị định 189/2025/NĐ-CP và Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2025 để xác định thẩm quyền. Điều này giúp tạo ra một hệ thống pháp luật thống nhất, tránh chồng chéo giữa các cơ quan chức năng.

04 trường hợp 'đặc biệt' được hoãn thi hành trục xuất

Mặc dù quy định rất nghiêm khắc, nhưng pháp luật Việt Nam vẫn thể hiện tính nhân văn thông qua việc cho phép hoãn thi hành quyết định trục xuất trong một số trường hợp bất khả kháng. Cụ thể:

Theo quy định tại Nghị định, có 04 nhóm trường hợp được xem xét hoãn bao gồm: (1) Người bị bệnh nặng, đang cấp cứu; (2) Chưa hoàn thành nghĩa vụ dân sự, kinh tế; (3) Đang là bị can, bị cáo trong vụ án hình sự; (4) Do thiên tai, dịch bệnh hoặc nước tiếp nhận chưa đồng ý cho nhập cảnh.

Điều này đảm bảo rằng quyền lợi cơ bản của con người vẫn được tôn trọng, đồng thời đảm bảo các nghĩa vụ pháp lý khác của người vi phạm tại Việt Nam được giải quyết triệt để trước khi họ rời khỏi lãnh thổ.

Lời khuyên pháp lý cho người nước ngoài tại Việt Nam

Với việc Nghị định 59/2026/NĐ-CP chính thức thay thế Nghị định 142/2021/NĐ-CP từ ngày 01/4/2026, người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam cần đặc biệt lưu ý tuân thủ nghiêm túc các quy định về cư trú và hoạt động. Việc nắm rõ các quy định mới không chỉ giúp tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có mà còn góp phần xây dựng một môi trường sống an toàn, văn minh.