Từ ngày 01/01/2026, hệ thống y tế cơ sở tại Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn mới với những quy định mang tính đột phá về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Trạm Y tế xã. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến đội ngũ cán bộ y tế mà còn trực tiếp tác động đến quyền lợi khám chữa bệnh của hàng triệu người dân trên cả nước.

Chức năng mới của Trạm Y tế xã: Không chỉ là nơi khám bệnh đơn thuần

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 43/2025/TT-BYT, Trạm Y tế cấp xã giờ đây đóng vai trò là "người gác cổng" đa năng trong hệ thống y tế. Không chỉ dừng lại ở việc khám và chữa bệnh thông thường, Trạm Y tế xã còn đảm nhận các chức năng quan trọng như quản lý sức khỏe cộng đồng, bảo vệ chăm sóc bà mẹ trẻ em, chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật và thậm chí là cả lĩnh vực bảo trợ xã hội và dân số.

Trạm Y tế cấp xã có chức năng cung cấp, thực hiện dịch vụ chuyên môn, kỹ thuật thuộc các lĩnh vực: phòng bệnh; khám bệnh, chữa bệnh; quản lý, nâng cao sức khỏe cộng đồng; bảo vệ, chăm sóc bà mẹ và trẻ em; chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật; bảo trợ xã hội; dân số; an toàn thực phẩm; dược; thiết bị y tế và các dịch vụ y tế khác theo quy định của pháp luật.

22 nhiệm vụ và quyền hạn 'khổng lồ' của Trạm Y tế xã từ năm 2026

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới chính là danh mục nhiệm vụ chi tiết được quy định tại Điều 4 Thông tư 43/2025/TT-BYT. Trạm Y tế xã sẽ phải thực hiện tới 22 nhóm nhiệm vụ khác nhau, bao gồm:

• Phòng bệnh và nâng cao sức khỏe: Giám sát dịch bệnh truyền nhiễm, HIV/AIDS, và các bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.
• Khám chữa bệnh ban đầu: Sơ cứu, cấp cứu, phục hồi chức năng và đặc biệt là triển khai mô hình y học gia đình.
• Quản lý dược và thiết bị: Đảm bảo cung ứng thuốc, vắc xin và hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn.
• Chuyển đổi số y tế: Lập và quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng cá nhân trên địa bàn.

Cơ cấu tổ chức tinh gọn và hiện đại: Ai sẽ là người đứng đầu?

Về bộ máy tổ chức, Điều 5 Thông tư 43/2025/TT-BYT quy định rõ lãnh đạo Trạm Y tế gồm Giám đốc và các Phó Giám đốc. Đáng chú ý, việc bổ nhiệm các vị trí này sẽ do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa y tế và chính quyền địa phương.

Các tổ chức tối thiểu trực thuộc Trạm Y tế xã bao gồm:

• Văn phòng hoặc Phòng Hành chính tổng hợp;
• Phòng Dân số, trẻ em, bảo trợ xã hội;
• Khoa Phòng bệnh, an toàn thực phẩm;
• Khoa Khám bệnh, chữa bệnh;
• Khoa Dược, thiết bị y tế, cận lâm sàng.

Quyền lợi của người dân trong giai đoạn chuyển tiếp

Để đảm bảo việc khám chữa bệnh không bị gián đoạn khi sắp xếp lại bộ máy, Thông tư 53/2025/TT-BYT đã bổ sung các quy định về thanh toán bảo hiểm y tế. Theo đó, người dân vẫn được đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh BHYT ban đầu ngay cả khi Trạm Y tế đang trong quá trình sáp nhập hoặc thay đổi tên gọi.

Việc hiện đại hóa Trạm Y tế xã theo Thông tư 43/2025/TT-BYT là bước đi tất yếu để nâng cao chất lượng sống cho nhân dân, đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân hơn bao giờ hết.