Chỉ còn một thời gian ngắn nữa, hệ thống chính sách thuế Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn cải cách mạnh mẽ khi hai đạo luật quan trọng là Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Đây là những thay đổi mang tính bước ngoặt, tác động sâu rộng đến toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân nộp thuế trên cả nước.

Bối cảnh cải cách thuế trước thềm ngày 01/7/2026

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển vượt bậc, các mô hình kinh doanh mới liên tục xuất hiện, đòi hỏi hành lang pháp lý về thuế phải có những điều chỉnh tương ứng để vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước, vừa tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch. Việc ban hành và chuẩn bị áp dụng hai đạo luật thuế mới vào giữa năm 2026 thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc số hóa toàn diện công tác quản lý thuế và hiện đại hóa chính sách động viên nguồn lực xã hội.

Để hướng dẫn chi tiết cho các quy định mới này, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, tạo nên một hệ thống văn bản đồng bộ, sẵn sàng cho ngày chuyển giao chính sách.

Những điểm mới cốt lõi của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15

Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thuế trong kỷ nguyên số, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã bổ sung và sửa đổi nhiều quy định quan trọng:

• Mở rộng đối tượng nộp thuế: Luật mới bổ sung quy định quản lý thuế đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và phát sinh thu nhập tại Việt Nam. Điều này giúp thiết lập một sân chơi bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.
• Siết chặt thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế: Nhằm nâng cao tính tự giác và trách nhiệm của người nộp thuế, thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế đã được điều chỉnh giảm xuống so với quy định cũ, buộc các doanh nghiệp phải chuẩn bị số liệu kế toán chính xác và kịp thời hơn.
• Quản lý thuế chặt chẽ đối với thương mại điện tử: Luật luật hóa các quy định về trách nhiệm của các sàn giao dịch thương mại điện tử trong việc khai thuế, nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh trên sàn, đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế và các bộ, ngành liên quan.

Những thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15

Chính sách thuế thu nhập cá nhân mới theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ghi nhận những cải cách mang tính lịch sử, phản ánh đúng thực tế biến động của thị trường tài sản và định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao:

• Đưa vàng miếng và tài sản số vào diện chịu thuế: Đây là một trong những điểm mới được dư luận quan tâm nhất. Nhằm quản lý chặt chẽ thị trường kim loại quý và các loại tài sản mới phát sinh trong nền kinh tế số, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng và tài sản số chính thức được đưa vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân.
• Ưu đãi thuế đặc biệt cho nhân lực công nghệ số: Nhằm thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, luật mới quy định miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao.
• Khuyến khích đầu tư tài chính dài hạn: Luật bổ sung quy định giảm thuế đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ các quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản nhằm thúc đẩy dòng vốn trung và dài hạn chảy vào thị trường tài chính.
• Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần: Biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được thiết kế lại theo hướng giãn khoảng cách giữa các bậc thuế, giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho nhóm người lao động có thu nhập trung bình.

Khuyến nghị thực tiễn cho doanh nghiệp và người nộp thuế

Trước những thay đổi mang tính toàn diện này, các doanh nghiệp và cá nhân nộp thuế cần chủ động thực hiện các giải pháp sau để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế:

1. Rà soát và cập nhật hệ thống kế toán: Doanh nghiệp cần chủ động nâng cấp phần mềm kế toán, hệ thống quản lý hóa đơn chứng từ điện tử để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
2. Đánh giá tác động dòng tiền: Việc thay đổi biểu thuế lũy tiến từng phần và các khoản thu nhập chịu thuế mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhân sự và dòng tiền của doanh nghiệp. Bộ phận tài chính cần lập phương án dự phòng và tính toán lại cơ cấu chi phí.
3. Chủ động tìm hiểu các gói ưu đãi: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ số, công nghệ cao cần rà soát danh sách nhân sự để kịp thời áp dụng chính sách miễn thuế 05 năm cho nhân sự chất lượng cao theo đúng quy định.

Việc chủ động nắm bắt và chuẩn bị sẵn sàng trước ngày 01/7/2026 không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý, xử phạt vi phạm hành chính về thuế mà còn là cơ hội để tái cấu trúc hoạt động quản trị tài chính một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.