Thực hư việc thu hồi đồng loạt Sổ hộ khẩu và CMND từ 01/7/2021: Người dân cần hiểu đúng để tránh hoang mang!
Sổ hộ khẩu và thẻ Căn cước công dân gắn chip là hai loại giấy tờ quan trọng trong đời sống pháp lý của người dân (ảnh minh họa)
Chỉ còn vài ngày nữa, Luật Cư trú 2020 sẽ chính thức đi vào cuộc sống (từ ngày 01/7/2021). Đây là cột mốc đánh dấu sự thay đổi phương thức quản lý dân cư từ thủ công bằng giấy tờ sang công nghệ số hiện đại. Trước những luồng thông tin trái chiều về việc "khai tử" Sổ hộ khẩu giấy và thu hồi Chứng minh nhân dân (CMND), người dân cần nắm vững các quy định sau để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Sổ hộ khẩu giấy: Không thu hồi đồng loạt, vẫn có giá trị đến hết năm 2022
Nhiều người dân đang lo lắng rằng từ ngày 01/7/2021, cuốn Sổ hộ khẩu gắn bó bao năm sẽ bị cơ quan Công an thu hồi toàn bộ. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú 2020, pháp luật đã quy định rõ lộ trình chuyển tiếp như sau:
“Kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022.”
Như vậy, nếu gia đình bạn không có thay đổi gì về thông tin cư trú, cuốn sổ này vẫn là "bảo bối" pháp lý hợp pháp trong các giao dịch dân sự, hành chính cho đến hết ngày 31/12/2022. Việc thu hồi chỉ diễn ra cục bộ khi người dân thực hiện các thủ tục dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ.
7 trường hợp bị thu hồi Sổ hộ khẩu từ ngày 01/7/2021
Cụ thể hóa quy định của Luật, tại khoản 2 Điều 26 Thông tư 55/2021/TT-BCA, Bộ Công an hướng dẫn các trường hợp phải thu hồi sổ bao gồm:
- Thủ tục đăng ký thường trú;
- Thủ tục điều chỉnh thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú;
- Thủ tục tách hộ;
- Thủ tục xóa đăng ký thường trú;
- Thủ tục đăng ký tạm trú;
- Thủ tục gia hạn tạm trú;
- Thủ tục xóa đăng ký tạm trú.
Khi thực hiện các thủ tục này, cán bộ đăng ký cư trú sẽ thu hồi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú và không cấp mới, cấp lại sổ giấy.
Cán bộ công an hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục cư trú mới theo Luật Cư trú 2020 (ảnh minh họa)
Chứng minh nhân dân cũ: Vẫn dùng tốt nếu còn hạn và không hư hỏng
Tương tự như Sổ hộ khẩu, thông tin về việc thu hồi đồng loạt CMND 9 số và 12 số cũng là một sự hiểu lầm phổ biến. Theo Thông tư 59/2021/TT-BCA, việc thu hồi CMND cũ chỉ xảy ra khi người dân chủ động đi làm thủ tục đổi sang thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip.
Tại Điều 11 Thông tư 59/2021/TT-BCA quy định trình tự cấp, đổi thẻ CCCD nêu rõ:
“Thu lại Chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân đang sử dụng trong trường hợp công dân làm thủ tục chuyển từ Chứng minh nhân dân sang thẻ Căn cước công dân, đổi thẻ Căn cước công dân.”
Vì vậy, nếu CMND của bạn vẫn còn trong thời hạn 15 năm kể từ ngày cấp, không bị mờ số, hư hỏng và bạn chưa có nhu cầu đổi sang thẻ gắn chip, bạn hoàn toàn có quyền tiếp tục sử dụng để thực hiện các giao dịch như bình thường.
Khi nào bắt buộc phải đổi sang CCCD gắn chip?
Dù không thu hồi đồng loạt, nhưng người dân cần lưu ý 05 trường hợp bắt buộc phải thực hiện đổi sang CCCD gắn chip để đảm bảo tính pháp lý:
- CMND hết thời hạn sử dụng (15 năm);
- CMND bị hư hỏng đến mức không sử dụng được;
- Thay đổi họ, tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh;
- Thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
- Thay đổi đặc điểm nhận dạng trên CMND cũ.
Lời khuyên cho người dân trong giai đoạn chuyển đổi
Việc chuyển đổi sang quản lý cư trú bằng số hóa là một bước tiến lớn giúp giảm bớt các thủ tục rườm rà. Khi Sổ hộ khẩu bị thu hồi, mọi thông tin của công dân đã được cập nhật trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Các cơ quan nhà nước và tổ chức liên quan có trách nhiệm khai thác thông tin này thay vì yêu cầu người dân xuất trình sổ giấy.
Người dân nên chủ động kiểm tra thông tin của mình trên hệ thống và thực hiện đổi sang CCCD gắn chip khi có điều kiện để thuận tiện hơn trong việc tích hợp các loại giấy tờ cá nhân sau này. Đừng quá lo lắng về việc bị thu hồi giấy tờ, bởi mục tiêu cuối cùng của pháp luật là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công dân.
Nếu gặp bất kỳ khó khăn nào trong quá trình thực hiện các thủ tục cư trú hoặc cấp thẻ CCCD, người dân có thể liên hệ trực tiếp với cơ quan Công an cấp xã/huyện nơi cư trú để được hướng dẫn chi tiết.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý độc giả yên tâm và hiểu đúng về các quy định mới sẽ áp dụng từ ngày 01/7/2021!
Truy cập hethongphapluat.com để biến luật phức tạp thành kiến thức dễ hiểu.
• Tra cứu nhanh chóng
• Nội dung chính xác
• Dễ hiểu cho mọi đối tượng
Từ ngày 01/7/2021, Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt. Tuy nhiên, thông tin về việc thu hồi đồng loạt Sổ hộ khẩu và CMND đang gây ra không ít hiểu lầm. Cùng tìm hiểu ngay các trường hợp thực tế bị thu hồi để chủ động trong các giao dịch hành chính.
