Trong bối cảnh miền Trung vừa trải qua những đợt lũ lụt lịch sử, sự xuất hiện của cơn bão số 9 (tên quốc tế là Molave) vào cuối tháng 10/2020 được đánh giá là một thử thách cực lớn đối với hệ thống phòng chống thiên tai của nước ta. Theo các chuyên gia khí tượng, đây là một trong hai cơn bão có cường độ mạnh nhất trong vòng hai thập kỷ qua, tương đương với siêu bão Xangsane năm 2006.

Mệnh lệnh khẩn cấp từ người đứng đầu Chính phủ

Ngày 28/10/2020, trước diễn biến phức tạp và nguy hiểm của bão số 9 khi tiến sát vùng biển các tỉnh từ Đà Nẵng đến Phú Yên, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện khẩn nhằm chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tập trung mọi nguồn lực để ứng phó. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là "tính mạng của người dân là trên hết".

Căn cứ vào các quy định tại Luật phòng, chống thiên tai 2013, Thủ tướng yêu cầu các địa phương không được chủ quan, lơ là, phải huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để giảm thiểu tối đa thiệt hại.

Các biện pháp cấp bách bảo vệ an toàn trên biển

Khu vực ven biển và trên biển là nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp và sớm nhất của bão. Do đó, công tác kêu gọi tàu thuyền và bảo vệ ngư dân được đặt lên hàng đầu:

• Rà soát và kêu gọi tàu thuyền: Tiếp tục hướng dẫn các tàu thuyền còn hoạt động trên biển thoát ra khỏi khu vực nguy hiểm. Tuyệt đối không để sót bất kỳ phương tiện nào trong vùng rủi ro cao.
• Neo đậu an toàn: Tổ chức sắp xếp tàu thuyền tại các khu neo đậu tránh trú bão, chủ động đưa các tàu thuyền nhỏ lên bờ để tránh va đập, hư hỏng do sóng lớn.
• Bảo vệ lồng bè nuôi trồng thủy sản: Yêu cầu người dân rời khỏi các lồng bè, chòi canh nuôi trồng thủy hải sản. Đây là khu vực cực kỳ nguy hiểm khi bão đổ bộ với cường độ mạnh.

Quyết liệt sơ tán dân và bảo vệ hạ tầng đất liền

Trên đất liền, Thủ tướng yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm túc các phương án sơ tán dân cư theo quy định tại Điều 26 Luật phòng, chống thiên tai 2013 về các biện pháp cơ bản ứng phó thiên tai:

"Sơ tán người ra khỏi khu vực nguy hiểm, nơi không bảo đảm an toàn; tập trung triển khai biện pháp bảo đảm an toàn cho người, đặc biệt đối tượng dễ bị tổn thương trong tình huống thiên tai khẩn cấp."

Thủ tướng nhấn mạnh, nếu cần thiết phải thực hiện cưỡng chế di dời để bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân. Các khu vực nhà tạm, nhà không an toàn, vùng thấp trũng ven biển, cửa sông có nguy cơ sạt lở phải được di dời hoàn tất trước khi bão đổ bộ.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần hướng dẫn người dân chằng chống nhà cửa, kho tàng, trụ sở, trường học. Tùy theo tình hình thực tế, các địa phương có thể quyết định cho học sinh nghỉ học, công nhân nghỉ làm để hạn chế việc di chuyển trên đường trong thời gian bão quét qua.

Ứng phó với mưa lũ sau bão và an toàn hồ đập

Một trong những lo ngại lớn nhất sau khi bão tan là hoàn lưu bão gây mưa lớn, dẫn đến lũ quét và sạt lở đất. Thủ tướng yêu cầu các đơn vị quản lý hồ đập phải theo dõi sát sao mực nước, thực hiện quy trình vận hành liên hồ chứa một cách khoa học để vừa đảm bảo an toàn công trình, vừa giảm lũ cho hạ du.

Việc triển khai các biện pháp phòng chống thiên tai này không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân theo quy định của pháp luật, nhằm chung tay vượt qua cơn cuồng phong Molave đầy khắc nghiệt này.