Trong bối cảnh cơn sốt tiền ảo đang càn quét thị trường tài chính toàn cầu và gây ra nhiều hệ lụy tại Việt Nam, ngày 11/04/2018, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Chỉ thị 10/CT-TTg. Đây được xem là động thái quyết liệt nhằm thiết lập trật tự và bảo vệ người dân trước những rủi ro tiềm ẩn từ loại hình tài sản kỹ thuật số này.

Nhận diện nguy cơ từ 'bong bóng' tiền ảo và đa cấp biến tướng

Tại Chỉ thị 10/CT-TTg, người đứng đầu Chính phủ nhận định rằng các hoạt động đầu tư, mua bán tiền ảo, đặc biệt là việc huy động vốn qua phát hành tiền ảo (ICO) đang diễn biến hết sức phức tạp. Đáng lo ngại hơn, nhiều tổ chức đã lợi dụng danh nghĩa đầu tư tiền ảo để thực hiện các hành vi lừa đảo theo phương thức đa cấp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định của thị trường tài chính và trật tự an toàn xã hội.

Thực tế cho thấy, do thiếu khung pháp lý điều chỉnh rõ ràng, người tham gia giao dịch tiền ảo tại Việt Nam đang phải đối mặt với rủi ro mất trắng tài sản rất lớn. Chính vì vậy, việc ban hành một văn bản chỉ đạo hỏa tốc là yêu cầu cấp thiết để định hướng các cơ quan chức năng vào cuộc đồng bộ.

Ngân hàng Nhà nước: 'Cấm cửa' giao dịch tiền ảo trái pháp luật

Một trong những nội dung trọng tâm của Chỉ thị 10/CT-TTg là yêu cầu đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo đó, cơ quan này phải chỉ đạo các tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tuyệt đối không được thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền ảo trái pháp luật.

• Tăng cường giám sát: Các ngân hàng phải rà soát và báo cáo kịp thời các giao dịch đáng ngờ có dấu hiệu liên quan đến rửa tiền thông qua tiền ảo.
• Phối hợp phá án: Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi sử dụng Bitcoin làm phương tiện thanh toán, vốn là hành vi không được pháp luật Việt Nam thừa nhận.

Kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu 'máy đào' Bitcoin

Không chỉ dừng lại ở các giao dịch tài chính, Thủ tướng còn giao nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Tài chính trong việc quản lý các thiết bị phần cứng. Cụ thể, Bộ Tài chính có trách nhiệm:

1. Chỉ đạo các công ty đại chúng, công ty chứng khoán và các quỹ đầu tư không được tham gia vào các hoạt động môi giới, phát hành hoặc giao dịch tiền ảo trái quy định.

2. Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp hạn chế nhập khẩu, quản lý chặt chẽ các loại máy móc, thiết bị chuyên dụng dùng để đào tiền ảo (như máy đào ASIC, VGA công suất lớn).

3. Chủ trì nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để sớm đề xuất khung pháp lý phù hợp đối với hoạt động huy động vốn qua tiền ảo, đảm bảo không để xảy ra khoảng trống pháp lý dẫn đến tội phạm trục lợi.

Bộ Công an và Bộ Thông tin Truyền thông cùng vào cuộc

Để bảo vệ quyền lợi của người dân, Bộ Công an được giao trọng trách phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Đặc biệt là các đường dây kinh doanh đa cấp biến tướng núp bóng đầu tư tiền ảo đang bủa vây các vùng nông thôn và những người thiếu kiến thức về công nghệ.

Song song với đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền. Mục tiêu là giúp người dân hiểu rõ bản chất của Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự không phải là tiền tệ hợp pháp tại Việt Nam. Các cơ quan báo chí được yêu cầu đưa tin chính xác, khách quan, tránh gây tâm lý hoang mang hoặc tạo ra những kỳ vọng ảo về lợi nhuận từ tiền ảo, dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc cho nền kinh tế.

Việc thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 10/CT-TTg được kỳ vọng sẽ tạo ra một 'lá chắn' vững chắc, ngăn chặn những cơn sóng ngầm từ tiền ảo có thể làm lung lay sự ổn định kinh tế vĩ mô của đất nước trong giai đoạn này.