Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa hội nhập sâu rộng và chuẩn bị cho các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của các 'ông lớn' quốc doanh, vấn đề nợ xấu đã trở thành tâm điểm chú ý của Chính phủ. Theo Quyết định mới nhất vừa được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được giao trọng trách phải trình Đề án tăng cường năng lực tài chính, trọng tâm là xử lý nợ xấu, trước ngày 30/6/2006.

Áp lực 'làm sạch' bảng cân đối trước giờ G

Quyết định của Thủ tướng nêu rõ, NHNN phải chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành liên quan để hoàn thiện Đề án tăng cường năng lực tài chính cho các ngân hàng thương mại (NHTM). Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống ngân hàng nội địa trước sự thâm nhập ngày càng mạnh mẽ của các định chế tài chính nước ngoài.

Chính phủ quyết liệt chỉ đạo việc minh bạch hóa tình hình tài chính ngân hàng (ảnh minh họa)

Nội dung cốt lõi của Đề án không chỉ dừng lại ở việc tăng vốn tự có mà còn tập trung vào việc giải quyết triệt để các tồn đọng tài chính. Đặc biệt, việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro phải được thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Theo Điều 6 Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN, các tổ chức tín dụng phải thực hiện phân loại nợ thành 5 nhóm: Nợ đủ tiêu chuẩn, Nợ cần chú ý, Nợ dưới tiêu chuẩn, Nợ nghi ngờ và Nợ có khả năng mất vốn.

Bức tranh nợ xấu: Những con số biết nói

Hiện nay, thực trạng nợ xấu tại các NHTM quốc doanh vẫn là một bài toán hóc búa với nhiều luồng ý kiến khác nhau. Theo báo cáo sơ bộ, tỷ lệ nợ xấu tại Ngân hàng Ngoại thương (Vietcombank) đang ở mức khá an toàn là 3%. Tuy nhiên, tại các đơn vị khác như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) hay Incombank, con số này dao động từ 5-6%. Đáng chú ý nhất là Ngân hàng Đầu tư và Phát triển (BIDV) với tỷ lệ nợ xấu được nhắc tới gần đây lên tới 9%.

Hoạt động giao dịch tại các ngân hàng thương mại đang dần được chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế (ảnh minh họa)

Trái ngược với khối quốc doanh, các NHTM cổ phần lại ghi nhận tỷ lệ nợ xấu khá thấp, phần lớn dưới 1%. Sự xuất hiện của các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài được kỳ vọng sẽ mang lại luồng sinh khí mới, giúp các ngân hàng này quản trị rủi ro tốt hơn và đẩy nhanh tiến trình xử lý nợ xấu.

Mục tiêu chiến lược đến năm 2010

NHNN đã đặt ra mục tiêu đầy tham vọng là đưa tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống xuống dưới mức 5% vào năm 2010. Để đạt được điều này, lộ trình cổ phần hóa các NHTM nhà nước sẽ được gắn chặt với việc xử lý nợ. Thống đốc NHNN Lê Đức Thúy từng nhấn mạnh rằng: "Nợ xấu không có nghĩa là không đòi được", ám chỉ việc cần có những cơ chế linh hoạt và quyết liệt hơn trong việc thu hồi tài sản.

Bên cạnh đó, mục tiêu nâng cao năng lực tài chính còn hướng tới việc đạt tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) 8% trong năm 2006 và tiến tới 10% vào năm 2010. Đây là những chỉ số quan trọng để đảm bảo hệ thống ngân hàng Việt Nam vận hành ổn định và bền vững trong dài hạn.

Việc Thủ tướng yêu cầu trình Đề án ngay trong tháng 6 này cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc minh bạch hóa thị trường tài chính, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển kinh tế của đất nước trong giai đoạn tới.