Thực trạng thiếu giáo viên và áp lực lên các địa phương

Tình trạng thiếu hụt đội ngũ giáo viên đang là bài toán nan giải tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Áp lực về sĩ số học sinh tăng nhanh trong khi biên chế giáo dục bị khống chế chặt chẽ đã khiến nhiều cơ sở giáo dục rơi vào tình cảnh "khát" nhân lực trầm trọng. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 1130/BNV-TCBC nhằm đưa ra các giải pháp tháo gỡ tạm thời nhưng vẫn đảm bảo kỷ luật biên chế.

Giải pháp từ Bộ Nội vụ: Ưu tiên sắp xếp nội bộ

Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, trước khi tính đến phương án thuê ngoài, các địa phương cần phải chủ động cân đối, quản lý và sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên hiện có trong tổng số biên chế đã được cấp có thẩm quyền giao. Mục tiêu cốt lõi là bảo đảm không làm tăng tổng số biên chế của địa phương.

Các giải pháp đồng bộ cần được thực hiện bao gồm:

• Rà soát, sắp xếp lại cơ cấu trường, lớp để đảm bảo sĩ số học sinh/lớp phù hợp với quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Điều chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu để khắc phục tình trạng thiếu hụt cục bộ.
• Đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính, giảm số người hưởng lương từ ngân sách nhà nước và tăng số người hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp.

Quy định "cứng" về tỷ lệ ký hợp đồng lao động

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong hướng dẫn lần này là việc giới hạn tỷ lệ ký hợp đồng lao động đối với các vị trí giáo viên còn thiếu. Cụ thể, trường hợp số biên chế được giao vẫn chưa đáp ứng đủ định mức, địa phương được phép ký hợp đồng lao động nhưng phải tuân thủ tỷ lệ khống chế nghiêm ngặt.

Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 9 Nghị định 111/2022/NĐ-CP, nội dung này được quy định rõ ràng như sau:

"Đơn vị nhóm 4 thuộc lĩnh vực sự nghiệp giáo dục và y tế ký kết hợp đồng lao động có thời gian không quá 12 tháng để làm công việc ở vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên ngành và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên môn dùng chung, nhưng số lượng người ký kết hợp đồng lao động chiếm không quá 70% số chênh lệch giữa số lượng người làm việc được giao với số lượng theo định mức do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế ban hành."

Như vậy, con số 70% phần chênh lệch là ngưỡng tối đa mà các địa phương không được phép vượt qua. Việc quyết định số lượng hợp đồng cụ thể sẽ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét và quyết định dựa trên tình hình thực tế và khả năng cân đối ngân sách.

Lời khuyên cho các cơ sở giáo dục

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 111/2022/NĐ-CP là vô cùng quan trọng để các trường học và cơ quan quản lý giáo dục thực hiện đúng quy trình tuyển dụng. Các đơn vị cần chủ động xây dựng đề án vị trí việc làm sát thực tế, đồng thời minh bạch trong việc ký kết hợp đồng lao động ngắn hạn để đảm bảo quyền lợi cho giáo viên cũng như duy trì hoạt động dạy và học ổn định.